Fen ve Teknoloji Okuryazarlığı

0
4863
Fen ve Teknoloji

Daha önceki yazılarımda her insanın bilim ve fen okuryazarı bireyler olarak gelişmesini istediğimi belirtmiştim. Bu aynı zamanda benim hayatım insanlık için belki de tek hedefi. Bu konuda her yerde bahsederken söz açarken insanların bu kavramlara yabancı kalması ya da daha önce den hiç duymamış olması aslında bu yazıyı hazırlamamdaki en büyük etken.

Eski yazılarımı görmek için buraya tıklayabilirsiniz…

Her konuşmada muhakkak söz açtığım fen okuryazarı bireyler kimdir? Fen okuryazarı nedir? Gibi sorularla giriş yapalım.
Fen okuryazarlığı terimi ilk kez 1958 yılında Paul Hurd (1958) ve Mc Curdy (1958) tarafından kullanılmıştır. Rusya’nın Sputnik’ i uzaya fırlatmasının sonra Amerika başta olmak üzere tüm ülkeler bilimsel bilginin stratejik rolünün farkına varmışlar ve bilimsel yarışta kaybetmemek için bilime gerekli destek sağlamışlardır (Laugksch, 2000). Daha sonraki yıllarda fen okuryazarlığı fen eğitiminin ortak vizyonu haline gelmiş ve ABD (AAS), İngiltere ve Kanada (OME, 2005) gibi ülkelerin eğitim programlarında yenileme çabasına girmişlerdir. Ülkemizde ise bu süreç 1997 yılında üniversite ders programlarının değiştirilmesi ile başlamış ve 2004 yılındaki ilköğretim programları değişikliği ile devam etmiştir

Yüzyıllar içerisinde yapılan birçok keşif ve buluşla birlikte bilim ve teknolojide büyük değişiklikler ve gelişmeler yaşanmıştır. Özellikle 1900’lü yılların başından itibaren maddenin gözle görülen makro yapısından kuantum anlayışlı mikro (atom ve atom altı parçacıklar) boyuttaki yapısına hızla geçilmiştir. Bunun sonucunda sensörler, elektronik tümleşik devreler, bilgisayarla üç boyutlu görüntüleme, moleküler mühendislik, genetik mühendisliği ve nükleer enerji gibi teknolojiler doğmuştur.

Üretilen bilgi miktarı arttıkça ona dayalı teknolojiler de hızla artmıştır. Oysa toplum, bilim ve teknolojinin nimetlerinden yararlanırken, bilim ve teknoloji toplum için yeni sorunlar ya da bir takım zorunluluklar da getirmektedir. Bunlardan bazıları; sağlık, enerji, doğal kaynakların tükenmesi, çevre sorunları gibi çeşitlilik göstermektedir. Bu sorunların çözümü ve hızlı değişen dünyaya uyumun sağlanabilmesi için, bireylerin fen bilimlerine ve teknoloji kullanma becerisine sahip olmaları gerekmektedir. Bunu sağlayabilmenin temel koşulu da fen ve teknoloji okur yazarı bireyler yetiştirmektir.

Fen ve teknoloji okuryazarlığı toplumdaki tüm vatandaşların en temel düzeyde bazı bilimsel kavramları, olguları anlayabilmesi ve açıklayabilmesi ve teknolojik gelişmeleri izleyip yaşamında kullanabilme becerisine sahip olabilmesidir.Fen ve teknoloji okur-yazarı bireyler, bilimin ve bilimsel bilginin doğasını algılar; temel fen kavram, ilke, yasa ve kuramlarını anlar ve bunları uygun biçimlerde kullanır.

Böylece fen ve teknoloji okur yazarı bireyler bilgiye ulaşmada ve kullanmada, problemleri çözmede, fen ve teknoloji ile ilgili sorunlar hakkında olası riskleri, yararları ve eldeki seçenekleri dikkate alarak karar vermede ve yeni bilgi üretmede daha etkin olabilmektedir. Sözü edilen fen ve teknoloji okuryazarı bireylerin sahip olması önerilen temel özellikler kısaca şöyle sıralanabilir (Bybee ve arkadaşları, 1991; Akt: Yetişir, 2007):

 Modern bilimin doğasını, bilimsel açıklamanın doğasını, bilimin olasılık ve sınırlarını anlar.
 Teknolojinin doğasını, sorunlar karşısında geliştirilen teknolojik çözümlerin doğasını anlar.
 Fen ve teknolojinin içinde geliştikleri kültürün ürünleri olduğunu anlar.
 Fen ve teknolojinin etkilerinin ve rolünün kültürlere göre değişiklik gösterdiğini anlar.
 Fen ve teknoloji okuryazarı bireyler çeşitli konularda verdikleri kararları bilimsel ve teknolojik bilgi ve süreçlere dayandırır.

Paylaşır mısınız?
Önceki İçerikAkarsudan Su Çekmek – Elektriksiz ve Yakıtsız
Sonraki İçerikCollatz Sanısı Nedir
merhabalar. mühendis beyinler yazarlarındanım. 1993 samsun Bafra doğumluyum. Yenibosna lisesinden mezun oldum. Marmara üniversitesi fen bilgisi öğretmenliği 3.sınıftayım. eğitimime halen devam etmekteyim. aynı zaman da okuduğum bölümde öğrenci asistanı olarak görev almaktayım. hayatta ki tek amacım tüm bireylerin bilim okur yazar bireyler olması. bunu da yazılarımdan daha iyi anlayacaksınız.

Düşünceleriniz Nedir?