Gök Bilimi Nedir

0
614
gök bilimi nedir

Gök bilimi; sözlük anlamı ile gök cisimlerinin uzaydaki durumlarını, hareketlerini, fiziksel ve kimyasal yapılarını inceleyen bilim dalıdır. Diğer bir adı da astronomidir. Yunancadaki astron ve nomos kelimelerinden türetilmiş olup “yıldızların yasası” anlamını taşımaktadır. Gök bilimi dünya tarihinde ilk incelenen bilim dalı olarak biliniyor. Teknoloji adına hiçbir şeyden bahsedemeyeceğimiz ilk çağlarda bile gök bilimin bir yeri olmuştur.

Merak duygusunu taşıyan insanoğlu gece ve gündüzleri, mevsimlerin oluşunu, güneşin doğup batışını, ayın halleri gibi durumların sürekliliği konusunda gözünü gök yüzüne dikmiş ve incelemelerde bulunmuştur. Öyle ki arkeolojik bulgular bunların en belirgin kanıtları olmuştur. Babillerin gece ve gündüzü 12 saate bölmeleri bilinen ilk astronomik verilerdendir. Mısırlıların piramitleri yapım esnasında yine gök bilimden faydalanmaları, Mayaların teleskop gibi teknolojik bir alete sahip olmadan Venüs’ün evrelerini ve tutulmalarını tam olarak hesaplayabilmeleri de önceki çağlardan beri Gök biliminin mevcudiyetini kanıtlar niteliktedir. Devam eden dönemlerde ise özellikle Orta Çağ bilim adamlarından Newton ve Kepler’in sayesinde gezegenler arası manyetik alanlar keşfedilmiş ve bu keşif sayesinde günümüzde de var olan fizik, matematik, geometri gibi pozitif bilimlerin doğmasına fayda sağlamışlardır.

gök bilimiİslamiyet’in yayılması için yapılan fetihlerde ise antik çağ bilim çalışmaları Müslüman bilim adamlarının eline geçmiş ve incelenmiştir. Müslüman ilim adamları bu çalışmaları Arapça ‘ya çevirerek incelenmesini kolaylaştırmıştır. Yine bu devirde yaşayan ünlü Türk matematikçi ve gök bilimci El-Harezmi’n yazdığı astronomik tablolar uzun yıllar Batılı astronomlar tarafından da okunmuştur.

11. Yüz yılda yaşayan matematikçi, astronom ve şair Ömer Hayam vezir Nizamülmülk’ün maddi yardımıyla Niş Abur’da bir rasathane kurmuş, burada yaptığı çalışmalarını anlatan, halen Paris Milli Kütüphanesinde bulunan Zic-i Melik şahı adlı eserinde 100 yıldızın gök koordinatlarını vermiştir. 15. Yüz yılda yaşayan Uluğ Bey Semerkant’ta bir rasathane kurmuş ve astronomik ölçmelerle meşgul olmuş ölümünden sonra Ali Kuşçu bu bilgilerin devamını sağlayarak Zic-i Gürgani meydana getirilmiştir. Bu eser 1018 yıldızın koordinatlarını içermekteydi ve Batı da birkaç asır kullanılmıştır.

Gök bilimi nedir? Sorusuna cevap ararken gök bilimin faydalandığı dalları da belirtmek gerekir. Bunlar; astrofizik, gök mekaniği, kozmoloji, astronometri, fotometri, spektroskopidir. Spektroskopi gök cisimlerinden radyasyon çıkışına daha ayrıntılı bakar.

Gök bilimi başlıca çalışma sahaları nerelerdir diye bakacak olursak, güneş, güneşin içi, güneş rüzgarı, fotosfer, kromosfer ve korona, güneş sistemi, yıldızlar ilgilendiği başlıca konulardır.

Düşünceleriniz Nedir?