Kimya Mühendisliği Nedir

0
2110
kimya mühendisliği

Kimyasal ürünlere olan talebin rekor düzeylere erişmesine, üreticiler arasındaki rekabe­tin artmış olmasına rağmen, üretim alanında en iyi duruma erişme hedefi, asla rastlantıya bırakılmamalıdır. Kimya mühendisliği, bu hedefi inceleyen ve işleyen bilim dalıdır. Bu mühendislik dalı, bazı temel işlevleri harekete geçirir: araştırma, tasarım, yapım, üretim, dağıtım ve yönetim. Madde üzerinde yürütülen işlemleri (fiziksel veya kim­yasal) sınaî ölçekte işlemek için, matematiğe ve fiziksel bilimlere, özellikle de termodinamiğe ve kimyasal kineti­ğe başvurur.

Kullanılan termodinamik, denge hallerinin termodinamiği değildir; çünkü, sürekli üretimin gerektirdiği sistemler, dengeden uzak bir gelişim gösterir. Buna karşılık, ısının üretilmesi, taşın­ması ve sıcaklığa göre kimyasal denge­lerin yer değiştirmesinin incelenmesi tümüyle temel bilgilere dayanır. Kim­yasal kinetik, sınaî ve ekonomik ba­kımdan zorunludur, çünkü termodinamiğin tersine, zaman etmeniyle de ilgi­lenir. Bu durumda mühendisin araştır­maları, istenen ürünün miktarını (birim zaman için) artırmayı ve parazit kim­yasal tepkimelerden kaynaklanan, is­tenmeyen yan ürünlerin miktarını azaltmayı amaçlar.

Kimya mühendisliğinin gerçek ama­cı, ekonomik ve teknik verileri göz önünde bulundurarak, daha önceden bilinen ve bir ölçüde denetim altına alın­mış olan kimyasal tepkimeleri sınaî öl­çekte işletebilmek için en uygun ko­şulları belirlemektir. Ayrıca, tepkime kabını oluşturan malzemeler ve buna bağlı boru hatları, tesisin ömrü boyun­ca, içlerinden geçen veya içlerinde ka­lan kimyasal ürünlerin aşındırma etki­sine karşı durabilmelidir. Bu aşındır­ma denetlenmediğinde ürünlerin kullanıma uygun olmayan duruma gelmesine ve boyutları, basit bir çevre kirlen­mesinden, tesis yakınlarında yaşayan toplulukların sağlığının tehlikeye girmesine kadar değişebilecek kazalara yol açacak kaçaklara neden olabilir. Yeni malzemenin kimyasal eylemsizli­ği, kullanılan ürünlerin kirlenmesini de önler. Diğer yandan, akışkanların bun­lar içinde dolaşımı daha düzgün bir şekilde gerçekleşir; bu durumda, yük kayıplarını dengeleyen motorlar, daha düzgün bir rejimde çalışabilir. Ham­maddenin taşınması ve karıştırılması için gerekli mekanik güç, bu düzenlili­ğe bağlıdır.

kimya mühendisliği nedir

Kimya mühendisliğinin bütün çalış­ma alanlarında aynı anlayış kendini gösterir. Bu düzenlilik anlayışı , petro-kimya, biyoteknolojiler, nükleer sana­yi(izotop ayırma, radyoaktif atıkların yeniden işlenmesi), demir çelik sanayi veya suların arıtılması ve kirlenmenin giderilmesi gibi çok çeşitli sektörlerde ortaya çıkan sorunların çözülmesindeki sırrı oluşturur.

Kimya Mühendisliği Tarihçesi

Eskiden, her kimyasal ürün ayrı bir yönteme göre üretiliyordu. Günümüzdeki kimya mühendisleri, bütün kimyasal ürünler için geçerli olan bilimsel üretim yöntemleri belirlemişlerdir.Kimya mühendisliğiyle ilgili ilk eserin V. Biringuccio tarafından yayımlanan De la Pirotechnia (Piroteknik üze­rine, 1540) adlı kitap olduğu sanılmaktadır. O zamandan beri kimya mühendisliği eğitimi, uzun süre, kimyasal ürünlerin üretimi için şu veya bu özel yöntemi betimlemekle sınırlı kalmıştır. Sonuçta, 1915-1920 yıllarında ABD’li mühendisler, her tür üretim işlemini birim işlemlere ayrıştırarak, bu bilgileri birleştirmenin mümkün olduğunu gösterdiler: bu birim işlemler, karıştırma, ayırma, süzme, damıtma, soğutma, öğütme vb. gibi işlemlerdi. Bu çalışma, 1923 yılında, Principles of Chemical Engineering(Kimya Mühen­disliği İlkeleri) adı altında yayımlandı. 1950 yılından sonra daha birleştirici bir görüş benimsendi: bütün bu çeşitli birim işlemler madde, ısı ve hareket miktarı taşınması olarak üç büyük tip altında toplandı. Bu, kimya mühendisliğinin birim işlemlerinin ötesinde, aynı fizik yasalarıyla yönetilebilen her şeyi, aynı açı altında göz önüne almak anlamına gelir. Bu yöntem aracılığıyla kimya fabrikalarının kuruluş hesapları, artan bir doğrulukla çok daha ilerilere götürülebilir. Bunun sonucunda, yeni üretim birimlerinin kurulması sırasında zamandan ve paradan kazanç sağlanır.

 

Paylaşır mısınız?
Önceki İçerikCompton Olayı Nedir
Sonraki İçerikDünyanın Yapısı ve Katmanları
Elif Yaldız
Merhaba ben Elif Yaldız, bir süre Türkiye de Elektrik ve Elektronik Mühendisliği üzerine eğitim aldıktan sonra, hayat serüvenime yurt dışında Enerji Sistemleri Mühendisliği üzerine devam ettirmeye karar verdim. Burada sizlerle bilgi alış verişinde bulunmaktan memnuniyet duyuyorum.

Düşünceleriniz Nedir?