Yapı Hasarları ve Tadilatları

Konu, 'Genel Konular ve Sorular' kısmında medeniyetmuhendisi tarafından paylaşıldı.

  1. medeniyetmuhendisi

    medeniyetmuhendisi Medeniyet Mühendisleri MB Üyesi

    Kayıt:
    28 Eylül 2015
    Mesajlar:
    9
    Beğeniler:
    3
    Meslek:
    İnşaat Mühendisi
    En İyi Cevap:
    0
    Değerlendiriler:
    +3 / 0 / -0
    Üniversite:
    Sakarya Üniversitesi
    Yapı Hasarları ve Tadilatları

    Kaynağın Tamamını Pdf Olarak İndir.

    Yapıların bozulmadan, en az bakıma gereksinim gösterecek şekilde fonksiyonlarını ekonomik ömürleri boyunca sürdürmeleri gerekmektedir. Bu nedenle mühendis ve mimarların yapılarda oluşan hasarı teşhis etmek, hasar gelişimini engellemek ya da oluşmuş hasarı onarmak için yeterli bilgi ve tecrübeye ihtiyaçları olduğu kadar iyi mühendislik sezgileri de olması gerekir. Yapılarda deprem dışında çeşitli nedenlerle oluşan bozulmalar ve hasarlar yapının deprem güvenliğini de risk altına almaktadır.

    Onarım ve güçlendirme kavramları
    • Onarım (Repair), çeşitli nedenlerden hasar görmüş bir yapıyı ya da yapı elemanını öngörülen bir güvenlik düzeyine getirmek için yapılan işlemlerdir.
    • Güçlendirme (Strengthening), hasar görmemiş bir yapıyı ya da yapı elemanını geçerli bir güvenlik düzeyine çıkarmak için yapılan işlemlerdir.
    • Konuyla ilgili İngilizce yayınlarda sıkça geçen ve giderek teknik literatürümüze de giren “Retrofit” kelimesi yapıların depreme karşı güçlendirilmesi anlamına gelen genel bir terimdir. Örneğin, kolonların ve kirişlerin mantolanması, yapıya perdelerin ilavesi, çelik elemanlarla çaprazlar oluşturma birer “Retrofit” işlemidir.
    • Onarımdaki amaç önceki durumu geri getirmektir, bu kullanım bakımından olabileceği gibi yapının yük taşıma kapasitesini, rijitliğini, sünekliğini ve dayanıklılığını artırmak şeklinde olabilir.
    • Güçlendirmedeki amaç ise yapının dayanım ve benzeri karakteristiklerini önceki düzeyinin üstüne çıkartmaktır.

    Genel olarak yapılarda hasar oluşma nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
    1-Bilgi eksikliği
    • Proje yapan teknik elemanlarda
    • Yapım, bakım, denetim personelinde
    • Sorumlulukları hafife alma eğilimi

    2-Ekonomi yapma eğilimi
    • İlk maliyette ekonomi
    • Bakım sırasında ekonomi

    3-Dikkatsizlikler ve unutkanlıklar
    • Konstrüktif detaylarda dikkatsizlikler, eksik, hatalı çizimler ve uygulamalar
    • Denetime gerek görülmemesi ya da uygun denetim yapılmaması
    • Projeler arası (zemin etüdleri, mimari,statik, tesisat) koordinasyon eksikliği

    4-Beklenmeyen ve istenmeyen olaylar
    Deprem, sel, fırtına, patlama etkileri, çarpmalar, şok etkileri, yangın, vb.

    5-Malzeme kusurları
    Genel hatlarıyla Onarım/Güçlendirme çalışmalarında izlenecek sıra,
    • Hasar/hasarların saptanması
    • Hasar nedenlerinin doğru olarak saptanması
    • Yapıya etkiyecek yükler ile yapının gerçek dayanımının belirlenmesi
    • Onarım/güçlendirme türüne karar verilmesi
    • Onarım/güçlendirme için yöntem seçilmesi ve uygulanması
    şeklinde olmalıdır.


    1-Hasar/Hasarların saptanması
    Yapının güvenliğini tehlikeye düşürmeden saptanmalıdır. Bunun için hasarsız veya hasarlı muayene teknikleri kullanılabilir. Beton çekici ile betonun yüzey sertliğinin belirlenmesi, karot numunesi alınması gibi yöntemler betonarme yapılarda en çok kullanılanlarıdır. Yükleme deneyleri yapmak yapının güvenliğini tehlikeye düşürebilir, özel hallerde tercih edilmelidir. Hasarlar gözle seçilebilir ya da seçilmeyebilir. Özellikle metal, ahşap ve deniz yapılarında hasarlar fark edilmeyebilir; ama bu hasarlar ani, habersiz göçmelere neden olabilir.

    2- Hasar nedenlerinin doğru olarak saptanması
    Sürecin en güç; ancak bir o kadar da önemli kısmıdır. Ana nedeni iyi saptamak gerekir. Her hasar kendine özgü nitelikler taşır. Örneğin, çimentodaki sülfat etkisinin betonda beyazlaşma oluşturduğu gibi.

    3- Yapıya etkiyecek yükler ile yapının gerçek dayanımının belirlenmesi
    Yapı servis yükleri altındayken saptanan hasarların, yapının göçmesine neden olacak hasarlar olup olmadığına karar verilir. Eğer yapı yıkılmaya eğilimli ise (mail-i inhidam) yıkıma karar verilmelidir. Yapı servis yükleri altındayken ihmal edilebilir bazı hasarlar ile fonksiyonunun sürdürebilir; olabilir ancak deprem olması halinde yapı ağır hasar görebileceği ya da yıkılabileceği gösterilebilir ve güçlendirmenin yapı maliyetinin % 30 mertebesinden fazla olacağı hesaplanırsa yapının tümüyle yıkılmasına karar verilebilir.

    Yukarıda yazılanlar kaynaktan alıntıdır. Ve bir kısmıdır.