Aktüatör Nedir

Teorik alanda ismini belki de hiç duymadığımız, adını ilk duyduğumuzda “O da neymiş?” dedirten elemanlardır. Bu elemanlar endüstriyel alanda sıkça kullanılırlar. Makine mühendislerinden çok elektrik-elektronik mühendislerinin alanında kullanılan bu elemanlar otomasyon sistemlerinde oldukça önemlidir. Aktüatör, bir vanayı açmak/kapatmak için kullanılan operatör mekanizmasıdır. Vananın üzerine monte edilir ve vana gövdesine bağlanır.

Aktüatör

Güç tahrikli aktüatörler (Pnömatik, elektrikli, hidrolik) büyük vanaların hızlı çalışmasını sağlar. Bu tür aktüatörler elektrik enerjisiyle harekete geçirilirler. Aktüatörler vananın açıp kapanmasına ek olarak ara pozisyonlara da izin verir. Bu aktüatörler üzerine monte edilen limit switch kutuları, i-p dönüştürücüler ve pozisyonerlerle vananın açık/kapalı konumunu gösterir veya bilgisini otomasyon sistemine iletir.

Pnömatik Aktüatörler: Basınçlı havanın çalıştırdığı aktüatörlerdir. Diyafram tipi ve piston-silindir tipi olmak üzere 2 ana çeşidi vardır. Linear (Gate, diyafram) tip veya rotary (Küresel, kelebek, plug) tip vanalarda kullanılır. Uygulamaların çoğunda hafif ve dayanıklı yapılarından dolayı pnömatik aktüatörler tercih edilir. Maliyet açısından etkin ve güvenilir olmaları, patlayıcı ortamlarda kullanılabilmeleri ve acil durumda kapama aktüatörü (Fail-safe) olarak kullanılmaları avantajlarıdır. Tek etkili pnömatik aktüatör, yay kuvvetiyle açan/kapayan model şeklinde üretilmektedir. Bu sayede aktüatör çalıştırılmadığı sürece açık ya da kapalı konumundadır. Bu aktüatörler çalıştırıldığında ise açıksa kapalı, kapalıysa açık konumuna geçer. İlk haline dönmesini sağlayan içerisindeki yaydır.

Pnömatik Aktüatörler
Tek Etkili Pnömatik Aktüatör

Çift etkili pnömatik aktüatör ise farklı girişlere uygulanan hava ile çalışır. Bir girişten gelen hava aktüatörün vanayı açmasını sağlıyorsa, diğer girişten gelen hava vananın kapanmasını sağlar. Tüm pnömatik aktüatörlerde hava tahliyesi bulunmak zorundadır. Hava basıncı ve piston çapı arttırılarak farklı tork değerleri elde edilebilir.

Çift Etkili Pnömatik Aktüatör

Elektrikli Aktüatörler: Vanayı açıp kapamak için elektrik motorunu kullanır. Sessiz, verimli ve tersinir çalışırlar. İçlerindeki dişli sistemler nedeniyle, vana aç-kapa operasyonunu pnömatik ve hidrolik aktüatörlere göre daha yavaş gerçekleştirir.

Elektrikli Aktüatör

Hidrolik Aktüatörler: Pnömatik aktüatörler gibi hem linear hem de rotary tip vanalarda kullanılabilirler. Bir pistona etki eden akışkan basıncı linear tip vanalar için linear itme sağlar. Rotary tip hidrolik aktüatörler ise çeyrek dönüşlü (Rotary) bir vanayı çalıştırmak için gereken torku üretir. Hidrolik aktüatörler, vanayı çalıştırmak için gereken torkun pnömatik veya elektrikli aktüatörler tarafından karşılanamadığı yerlerde kullanılır. Bu nedenle kullanım alanı diğer aktüatörlere göre azdır. Çoğu hidrolik aktüatör acil durumlarda (Fail-safe) çalıştırılabilir. Hidrolik basınç bağımsız bir pompayla sağlanabildiği gibi, proses akışkanı tarafından da sağlanabilir. Bu özellik hidrolik aktüatörleri diğer aktüatörlerden ayıran en önemli özelliktir.

Hidrolik Aktüatör 

NOT: Bu yazımda stajımda öğrendiklerimi size aktarmaya çalıştım. Bu nedenle herhangi bir kaynak belirtemiyorum. Umarım sizler için faydalı bir yazı olmuştur. Şimdiden teşekkürler.

arıcılık malzemeleri

Düşünceleriniz Nedir?

Lütfen yorumunuzu buraya yazınız.
Lütfen isminizi buraya yazını.

robotzade Yazar Ol arıcılık malzemeleri

Yeni Yazılar

Taguchi Metodu Nedir

Dr. Genichi Taguchi tarafından geliştirilen Taguchi tasarımı, tasarım aşamasında malzeme ve üretim süreçlerinin doğasında var olan değişkenliğin dikkate alındığı bir dizi metodolojidir. Taguchi, deney...

Karbonhidratlar ve Proteinler

Gezegendeki yaşamların çoğu karbon bazlıdır. Karbon bazlı canlı organizmalarla ilişkili kimya, "organik kimya" olarak adlandırılır ve karbonhidratlar, proteinler, lipitler ve nükleik asitlere odaklanır. Bunlara...

İnsan Kimdir

Doğumdan ölüme kadar evreler geçirir insan. Hayatının her döneminde farklı birine dönüşür. Her kazandığı bilgi ve tecrübe ile yeni düşünceye sahip olur ve onu...

Çekim Yasası Nedir

Size bu zamana kadar başınıza gelmiş ve gelecek olan her şeyin aslında kendi seçiminiz olduğunu ve beyniniz ne düşünüyorsa hayatın karşınıza onu çıkartmak için...

Mühendislik Maaşları

Meteoroloji Mühendisliği Maaşları

Kamu ve özel sektörde farklı olan meteoroloji mühendisliği maaşları hakkında net bir rakam söylemek oldukça zordur. Bu yalnızca meteoroloji mühendisliğinde değil hemen hemen diğer...

Yazılım Mühendisliği Maaşları

Yazılım mühendisliği maaşları çalışılan firmadan, kişinin kendini ne kadar geliştirdiğine kadar değişen faktörlerle değişkenlik gösterebilmektedir. Yazılım mühendisliği nedir? Yazılım mühendisliği, kullanıcının isteklerini göz önünde bulunduran ve...

Çevre Mühendisliği Maaşları

Merhaba arkadaşlar, bu yazımda çevre mühendisliği maaşları hakkında bir takım bilgiler vereceğim. Günümüzde çok sayıda öğrenci tarafından tercih edilmekte olan mühendislik dallarından birisi de...

Bilgisayar Mühendisliği Maaşları

Merhaba arkadaşlar bu yazım yoğun istek üzerine bilgisayar mühendisliği maaşları hakkında olacak. Yalnız mesleğinizi seçerken asla para durumlarına göre seçmeyiniz! Çünkü sevdiğiniz mesleği yapmaz...