Ana Sayfa Fizik İvmenin Zamana Göre Türevi - Sarsım Nedir

İvmenin Zamana Göre Türevi – Sarsım Nedir

Konumun zamana göre birinci türevinin hız, ikinci defa türev alır isek ivme olduğu standartlarda tanımlanmıştır. Peki ivmenin zamana göre türevini aldığımızda karşımıza çıkan değeri ne ile adlandıracağız? Bu yazımda sarsım nedir (yani jerk) sorusuna cevap bulacağız.

Birimi 2m/solan bu büyüklüğün ismi jerktir. Jerk vektörel bir büyüklüktür ve bize üzerinde inceleme yaptığımız cismin birim zamandaki ivme değişimini verir. Jerk gibi çok yaygın olarak kullanılmayan farklı büyüklükler de tanımlanmıştır. Örneğin itme, belirli bir süre uygulanan kuvvetin cismin momentumunda ortaya çıkardığı değişimi tanımlar. Surge ise elektrik mühendisleri tarafından akım veya gerilimdeki değişim oranı olarak kullanılır. Jerk Uluslararası standartlarda kabul edilmektedir.

In ISO 2041 (1990), Vibration and shock – Vocabulary, page 2:
“1.5 jerk: A vector that specifies the time-derivative of acceleration.”

“1.5 jerk: İvmenin zamana göre türevi için tanımlanan vektördür.”

Jerk bizim ne işimize yarar? Fiziğin mekanik kısmında dinamik hareketler incelenirken jerk hesaplarına gerek duyulur. Bir hareketin yıkıcı etkisini hesaplarken ivmenin büyük oranda değişmesi bu hareket etkisindeki tüm cisimlerin üzerine etkiyen kuvveti de büyük ölçüde değiştirecektir. Bu durumda mühendislerin, tasarladıkları hareket eden araçlar için belirli jerk değerleri tanımlamaları gerekir. Hareket halindeki bir aracın ivme değişiminin yolcuların konforuna etkisinin hesaplanması gerekmesi gibi özel durumlarda da jerk değeri kullanılır. Hassas aletlerin zarar görmemesi için jerkin belirlenen limitler arasında tutulması gerekir. Bir tren tasarlarken mühendisler yolcuların konforu için Jerk değerini 2m/s3′ten daha az bir değerde tutmak ister ve trenin yüksek değerde jerk ile hareket etmemesi için ivme artış limitleri belirler.  Yüksek hızlarda kontrolün sağlanabilmesi için jerk limitleri belirlenmelidir. Havacılık endüstrisinde ise jerk ölçen jerkmeter adında bir alet kullanılmaktadır.

Hubble’ın teleskobu yapılırken mühendislerin ivmenin ikinci türevine kadar hesaplamaları gerektiği söyleniyor ancak jerkin türevi için standartlara girmiş bir isim henüz yok .Jerk Türkçede Sarsım olarak tanımlanmıştır.

x= konum
x’ = hız
x” = ivme
x”’ = jerk (sarsım)

sarsım nedir

İvme ile kütlenin çarpımı kuvvet iken jerk ile kütlenin çarpımı ise Yank olarak tanımlanmıştır.

KAYNAKÇA:

Bazı kısımlar Philip gibbsin Helmholtz araştırma merkezi için hazırladığı makaleden çevrilmiştir.

“Deutsches Elektronen-Synchrotron
A Research Centre of the Helmholtz Association”
Philip Gibbs September 1996

arıcılık malzemeleri
Avatar
Konuk Yazar
Konuk yazarlarımız tarafından sitemize yollanan yazılar bu hesaptan yayınlanmaktadır. İsimsiz yazı yayınlamak istiyorsanız iletişim bölümünden sizlerde yazılarınızı yollayabilirsiniz.
Önceki İçerikGerçeklik Kavramı Nedir
Sonraki İçerikEndüstri 4.0 Nedir

2 Yorum

guest
2 Yorum
Newest
Oldest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
zeynel

güzel bir yazı olmuş teşekkürler …

Safa

Güzel bir yazı,teşekkürler.

Yazar Ol arıcılık malzemeleri

Yeni Yazılar

Sürdürülebilir Moda Nedir

“Bitmeyen çılgın indirim günleri, haftanın fırsatları, %70’e varan indirimler.. “ gibi sözleri sizler de eminim çok duymuşsunuzdur. Bu tarz indirim adı altında aslında ihtiyacımız...

Hayvancılık ve Küresel İklim Değişikliği

Atmosfere salınan CO2, CH4, N2O, CFC, O3 ve CO gibi ısıyı tutan gazlar sera etkisi yaparak küresel ısınmaya sebep olurlar. 20. Yüzyılın ortalarından beri...

Blockchain (Blok Zinciri) Teknolojisi ve Bitcoin

Bitcoin Nedir? Çıktığı günden bu yana, gerek işlem hacmi gerekse piyasa değeri açısından değerine değer katan Bitcoin, son yılların fenomen olgusu haline gelmiştir. Peki...

Aspirin Nedir (Asetilsalisilik Asit)

Aspirin nedir? Asetilsalisilik asit (kısaca ASA), ticari adı aspirin olarak anılır ve ülkemizde sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. Genellikle ağrı, ateş ve apse dışındaki iltihapların...

Mühendislik Maaşları

Akademisyen Maaşları

Akademisyen maaşları üniversitenin akademisyen ile yapmış olduğu özel anlaşmalara da bağlı olarak değişebilir. Akademisyen dediğimiz de öğretim görevlileri, uzmanlar, müfettişler asistanlar, doçent ve Prof....

Elektrik Mühendisliği Maaşları

Elektrik mühendisliği ülkemiz için son derece önemli olan mesleklerden bir tanesidir. Bu mesleğe adım atılması için ilgili üniversitelerin 4 yıllık lisans bölümlerinden mezun olunması...

Biyomedikal Mühendisliği‎ Maaşları

Biyomedikal mühendisi, tüm biyolojik alanlarda ve özellikle tıp alanında kullanılan elektronik aletlerin yapımından, geliştirilmesinden ve işletilmesinden sorumlu kişidir. Bu meslek grubunda da görev ve...

İnşaat Teknolojisi Bölümü Maaşları

İnşaat teknolojisi bölümü inşaat sektörünün giderek gelişmesiyle beraber ortaya çıkan bir bölümdür. Bölümden mezun olanlar çeşitli kurumlar da ve iş sahalarında iş bulabilir. İnşaat...
2
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x