Ana Sayfa Matematik Matematikte Belirsizlikler

Matematikte Belirsizlikler

Matematiksel bilimler ya da doğa bilimlerinde “çıkmaz, kestirim ya da belirsizlik” ifadeleriyle çokça karşılaşmışızdır. Yüzyıllardan beri matematikçiler yaptığı çalışmalar sonucunda bir türlü açığa çıkaramadığı ya da bir türlü veri elde edemediği bazı belirsizlikler vardır. Bu yazıda sadece iki en önemli çıkmazdan bahsetmek istiyorum. Ama bir matematikçi olarak şunu açıkça belirtmeliyim ki insanoğlu için bu bilinmeyenler her zaman heyecan vermiştir ve vermeye de devam edecektir.

İlk olarak sizlerle nokta kavramını tartışalım. Nokta ne demek?, Ne anlam ifade eder? Hemen hemen matematik kitaplarında şu tanım ile karşılaşırız. “Kalem ucunun kağıda bıraktığı iz”. Sizce bu tanım doğru mu? Ya da doğruysa ne kadar doğru? Biz matematikçiler olarak noktayı tanımlamaktan çekiniriz. Daha doğru düzgün söyleyişle noktanın gerçek bir tanımı yoktur. Belirsizlik olarak bunu kabul eder misiniz bilmiyorum ama asıl heyecan verici şey şudur.nokta

Öklid 5 postulat’ını tanımlarken nokta kavramının ne olduğunu değinmemiştir. Museum’da dersler gören kadın matematikçi Hypatia nokta ile ilgili şu teoremi vermiştir. “Nokta boyutsuzdur.” Çok açık ve net…. Noktanın boyutsuz olduğunu geometriciler (Öklid ve Riemann Geometricileri de dahil) kabul ediyor. O yıllardan beri sorgulansa da nokta boyutsuz olarak kabul ediliyor. Peki “doğru” dediğimiz ve geometride olmazsa olmaz tek boyutlu şekil? Noktalar birleşimi ile doğruyu oluşturur. Milyonlarca nokta düzlem üzerinde kaynaşarak doğruyu oluşturur. Peki soru şu “Boyutu olmayan noktalar birleşerek nasıl boyutu olan doğruyu (tek boyutlu) oluşturur.”

bm-institute

Bu noktada paradoks ile ilgili şu çözüm yolu karşımıza çıkıyor. Nokta boyut ötesi bir izlenimdir. Boyut ötesi de ne demek? Boyut ötesi mekaniz ve kuantum fiziğinde boyutu soyutlanmış yani kaç boyutlu olduğu bilinmeyen öklid nesneleridir. Bu matematiksel paradoks ama fizikçilere göre doğru! Fiziksel anlamda bu noktaların birleşmesi ile doğru oluşması mümkündür. Kum paradoksu bunların en güzel ve önemli örneğidir. “Kumsalda bulunan milyarlarca kum tanesi birleşerek bir birikinti, koy, sahil oluşturur? Ama kum tanesinin boyutu yok? Boyutu olmayan şeyden yan yana, üst üste koyarak nasıl boyut oluşturulur ki?

belirsizlikÜnlü Ressam ve matematik düşünürü Escher matematik ile diğer tüm bilimlerin ayrı tutulması görüşünde. Onun yaptığı tüm çalışmalar matematiksel ahenk ve bir uyum içindedir. Noktanın matematik ile ilgili bir kavram olup olmadığı tartışmaya açık bir konu olduğuna değinmiştir. Biz matematikçiler derin düşünceler ile bu ve buna benzer çıkmazların üzerinde düşüne durmaktadır yüzyıllar boyunca.

siber güvenlik
arıcılık malzemeleri
Mushab Bedirhan Andız
Mushab Bedirhan Andız
Matematik Araştırmacısı ve Yazar

3 Yorum

  1. Daha fazla içerik oluşturur musunuz? Matematiğe çok ilgiliyim ve fazla içerik bulamıyorum. Teşekkürler.

Düşünceleriniz Nedir?

Lütfen yorumunuzu buraya yazınız.
Lütfen isminizi buraya yazını.

Yazar Ol Yenilenebilir Enerji Teknolojileri arıcılık malzemeleri siber güvenlik

Yeni Yazılar

Takla Atarken Fotoğrafı Bulunan Jandarma Helikopteri Sikorsky S-70’in Hikayesi

Yabancı haber sitelerine kadar düşen bu meşhur fotoğrafla ilgili internette bir bilgi kirliliği mevcut. Doğrusunu dinliyoruz. İnternette sağda solda bu helikopteri takla atarken gösteren bir...

Osteoartrit Nedir Neden Olur Tedavisi Nedir

Osteoartrit; eklem kıkırdağında erozyon, eklem kenarlarında yeni kemik oluşumu, eklem aralığının kaybı, eklem kıkırdağında yumuşama ve incelme, eklem sıvısında ve kapsülünde biyokimyasal değişikliklerin eşlik...

Halide Edip Adıvar Handan Özeti

Halide Edip Adıvar’ın Handan adlı bu eseri, mektuplardan oluşan bir roman olma özelliğini taşımaktadır. Romanda, kitabında ismi olan başkarakter Handan isimli bir kadın bulunmaktadır....

Some Ethical Problems For Turkey

Examples of creating solutions to some of the ethical problems existing in Turkey, I wanted to share with you. I believe that we should...

Mühendislik Maaşları

Makine Mühendisliği Maaşları

Yazımda internetten araştırmalar sonucu elde ettiğim makine mühendisliği maaşları hakkındaki bir takım verileri sizler ile paylaşacağım. Yorum kısmından gerçekten bu sektörde olan arkadaşlarda fikirlerini...

Elektrik Elektronik Mühendisliği Maaşları

Merhabalar bu yazımda elektrik elektronik mühendisliği maaşları hakkında internetten yaptığım bazı araştırmalar sonucu edindiğim bilgiler doğrultusunda sizlere bilgi vereceğim. Bu bölümü bitiripte çalışan arkadaşlar...

İç Mimarlık Maaşları

İç mimarlık, mimarlık sektörü içerisinde bulunan önemli alanlardan bir tanesidir, bu yazımda iç mimarlık maaşlar hakkında bir takım bilgiler verdim. Mimarlıkta, bir binanın iç...

Jeoloji Mühendisliği Maaşları Ne Kadar

Günümüzde eğitimi verilen mühendislik dallarından bir tanesi de adını sık sık duyduğumuz jeoloji mühendisliğidir. Peki, ismini bu kadar duyduğumuz jeoloji mühendisliğinin çalışma sahaları nerelerdir?...