Ana Sayfa İnceleyip Öğren Barajlar ve Baraj Tipleri

Barajlar ve Baraj Tipleri

Öncelikle baraj nedir, baraj terimini açıklayalım. Baraj, bir ırmağın suyunun belirli bir yükseklikte muhafaza ederek depolamak amacıyla, bir vadi boyunca inşa dilen hidrolik yapıların tümüne baraj denir. Günümüzde de geçerli olan, barajların ilk ve temel amacı sulamadır. Bunun ile birlikte taşkın düzenleyici olarak, hidroelektrik enerji ve içme suyu kaynağı olarak da barajlardan yararlanılır. Bu farklı işlevler çoğu zaman, bir baraj da bir araya getirilir. Ama su stokun kullanılması konusunda bu işlevlerden birine her zaman bir öncelik verilir. Diğer ikincil barajların kullanım amaçları şu şekilde sıralanabilir: sanayide (çamurlu atık sularının tutulması), su yolu taşımacılığında, denizden toprak kazanma ve su planlanmasında…

baraj

Barajlar insan eseri yapıların en eskilerindendir. Nüfus artışları ve ekonomik gelişimler, dünyanın pek çok bölgesinde, halkın, tarımın ve sanayi suya ve enerjiye olan ihtiyacının sürekli ve düzenli bir biçimde karşılanmasını gerektirmiştir. Bu amaçla, yükseklik bakımından olduğu kadar uzunluğu bakımından gittikçe daha büyük su rezervuarlarının yapımı zorunluk kılınmıştır. İşte bu bakımdan, barajların günümüz kadarki gelişmesi söz konusu demografik ve ekonomik gelişimlerle tam olarak çakışır. Hesap ve araştırma araçlarındaki gelişmelerle yapım yöntemlerindeki yenilikler, bundan böyle bu yapıların daha güvenlikli olarak, daha az masrafla ve daha kısa sürede gerçekleştirilmesini mümkün kılmaktadır. Bunun ile birlikte temel ilkeler ve beton veya toprak baraj gibi değişik baraj türleri arasında ki farklılıklar hep aynı kalmıştır.

bm-institute

İlginizi çekebilecek konu ile ilgili diğer yazımız : Mega yapı Hoover Barajı

Baraj Tipleri

Beton barajlar; Sağlam erozyona karşı dayanıklı olan bu barajlar, genellikle iyi nitelikli kaya zeminler üzerine inşa edilmektedir. Kesin biçimini büyük ölçüde 19. yy’ın ortasından bu yana kazanan ağırlık barajları’nın, başlangıçta dikdörtgen veya yamuk biçimli olan profili, günümüzde üçgendir. Üçgenin tepesi, tutulacak suyun en yüksek düzeyinde oluşturulur ve genellikle eni değişen dikdörtgen bir tepe ile örtülür. Yukarı çığır yüzeyi dikey veya dikeye yakındır, aşağı çığır yüzeyi ise, her yüzeydeki kalınlık, bu düzey ile barajın tepe noktası arasındaki yüksekliğin 8/10’una eşit olacak şekilde eğimlidir.

siber güvenlik

Ağırlık barajları suyun itme kuramsal olarak yalnız kütlesinin etkisi ile karşı koyar; tabanı üzerinde kaymasına veya devrilmesine bu etki engel olur. Buna karşılık rastlantısal aşırı yüklere veya yeraltı sularının oluşturduğu alt basınçlara son derece hassastır. Alt basınçları azaltmak amacıyla çoğu zaman yukarı çığır tarafından geçirimsiz bir yerde perde oluşturulur. Çimento püskürtmesiyle gerçekleştirilen bu perdeyle yeraltı suyunun geçişi engellenir. Aşağı çığır tarafındaysa tortuların meydana getireceği basınçlara karşı bir drenaj düzeni kurulur. Bu tür barajlar günümüzde ancak çok geniş vadilerde kullanılır. Ağırlık barajları çok az masraflı olan kemer barajların artan rekabetiyle karşı karşıyadır. Ankara Çubuk 1 Barajı (1936) bir ağırlık barajıdır.

ağırlık barajının kesiti

Kemer Barajlar son derece güvenli yapılardır. Bu güne kadar inşa edilenlerin arasından yalnız biri hasa uğramıştır, onun da kemerinden kaynaklanan bir sonu yoktur. Yukarı çığıra doğru diş bükey bir eğriliği olan kemer barajlar, suyun meydana getirdiği itmeye, bu itmeyi kemer boyunca kıyılara aktararak karşı koyar. Böylece betonun güvenliğini sağlanmasında büyük rol oynar. Kemer barajının biçimi, taban genişliği, eksenine göre eğriliği, eğikliği ve kalınlığı özellikle vadinin genişliğine ve profiline uyar. Gelen olarak kullanılan beton hacmi, bu barajlarda en aza indirilmişse de eğiklikleri aynı kalmak şartıyla kalınlıklarının sistemli olarak kemer baraj sistemleri vardır. Kalın kemer adı verilen bu barajlara, kaya kalitesinin çok elverişli olmadığı durumlarda başvurulur.

Payandalı (Çok kemerli) Barajlar;

payandanın kesiti

Payandalı barajlar iki ana elemandan meydana gelir: vadi eksenine paralel bir dizi duvardan oluşan payandalar ile payandalar arasındaki bentler. Bentler düzlem plaklardan, yukarı çığır tarafından payandaların kalınlaştırılması suretiyle meydana getirilen sürekli perdelerden veya yarı silindir biçimindeki tonozlardan teşkil edilir. Su itmesine karşı mukavement esas olarak payandalara sağlanır. Payandalar bir ağırlık barajı dilimi gibi hesaplanır. Profilleri genellikle üçgen şeklindedir. Kalınlıkları fazla olmadığı durumlarda, yukarı çığır yönündeki yüzeyleri aşırı eğimlidir.

Ve diğer baraj türleri;

Boşluk ağırlık barajları; En önemlisi İtaipu ( Brezilya, 1983 Y=168m, U=1272m, h=8 M.metre küp H=11,6 G.metre küp.

Kemer Barajlar; En eskileri; Kebar( İran 13-14. yy Y=45m, U=55m) ve Kurit ( İran, Y=66m), Mauvoisin (İsviçre, 1957 Y=237m,

U=520m)

Toprak Barajlar; En yüksek olanlar; Rogun (Rusya 1984 ten beri inşa halinde, Y=325m, U=625m), Mica (Kanada, 1972, Y=240,

U=792)

Galerimizde diğer baraj tiplerini görebilirsiniz. Aşağıda ki resimlere tıklayarak değiştirebilirsiniz.

Toprak barajı örneği: Burdur Yapraklı barajı.

toprak barajı

Sürekli kemerli baraj: Daniel-Johnson Kanada

sürekli kemerli baraj daniel johnson kanadaKemer Baraj : Glen Kanyon Arizona

Kemer Baraj Glen Kanyon

Glen Kanyon Arizona üsten görünümü.

Kemer Baraj Glen Kanyon

The Three Gorges Barajı Çin.

cin baraj

arıcılık malzemeleri
Oğuzhan Mallı
Oğuzhan Mallı
Merhabalar, ben Oğuzhan Mallı Mühendis Beyinler sitesinin kurucusuyum. Yazılarımda yaptıklarımla, düşüncelerimle ilgili pek çok şey bulabilirsiniz. Yorumlarınız, düşünce ve tavsiyeleriniz benim için çok önemli. Vakit ayırıp bıraktığınız her bir yorum için teşekkür ederim.

3 Yorum

  1. Yanlız burdur barajı diye attığınız resim Atatürk barajının resmidir. Dikkatinizi çekerim..

Düşünceleriniz Nedir?

Lütfen yorumunuzu buraya yazınız.
Lütfen isminizi buraya yazını.

Yazar Ol Yenilenebilir Enerji Teknolojileri arıcılık malzemeleri siber güvenlik

Yeni Yazılar

Takla Atarken Fotoğrafı Bulunan Jandarma Helikopteri Sikorsky S-70’in Hikayesi

Yabancı haber sitelerine kadar düşen bu meşhur fotoğrafla ilgili internette bir bilgi kirliliği mevcut. Doğrusunu dinliyoruz. İnternette sağda solda bu helikopteri takla atarken gösteren bir...

Osteoartrit Nedir Neden Olur Tedavisi Nedir

Osteoartrit; eklem kıkırdağında erozyon, eklem kenarlarında yeni kemik oluşumu, eklem aralığının kaybı, eklem kıkırdağında yumuşama ve incelme, eklem sıvısında ve kapsülünde biyokimyasal değişikliklerin eşlik...

Halide Edip Adıvar Handan Özeti

Halide Edip Adıvar’ın Handan adlı bu eseri, mektuplardan oluşan bir roman olma özelliğini taşımaktadır. Romanda, kitabında ismi olan başkarakter Handan isimli bir kadın bulunmaktadır....

Some Ethical Problems For Turkey

Examples of creating solutions to some of the ethical problems existing in Turkey, I wanted to share with you. I believe that we should...

Mühendislik Maaşları

Elektrik Mühendisliği Maaşları

Elektrik mühendisliği ülkemiz için son derece önemli olan mesleklerden bir tanesidir. Bu mesleğe adım atılması için ilgili üniversitelerin 4 yıllık lisans bölümlerinden mezun olunması...

Kimya Mühendisliği Maaşları

Günümüzde herhangi bir meslek dalında hemen iş bulmak, çalışmaya başlamak maalesef hiç kolay değildir. Kişi hangi mesleği seçmiş olursa olsun ilk akla gelen konulardan...

İnşaat Teknolojisi Bölümü Maaşları

İnşaat teknolojisi bölümü inşaat sektörünün giderek gelişmesiyle beraber ortaya çıkan bir bölümdür. Bölümden mezun olanlar çeşitli kurumlar da ve iş sahalarında iş bulabilir. İnşaat...

Makine Mühendisliği Maaşları

Yazımda internetten araştırmalar sonucu elde ettiğim makine mühendisliği maaşları hakkındaki bir takım verileri sizler ile paylaşacağım. Yorum kısmından gerçekten bu sektörde olan arkadaşlarda fikirlerini...