Elektrik Motoru Nedir

Etrafınızdaki eşyaların kaçında elektrikle çalışan bir motor olduğunu fark ettiniz? Saymaya gerek duyarsak; kol saatlerinden başlar, arabalara, çamaşır makinelerine, DVD oynatıcılarına, elektrikli sürügelere, saç kurutma makinelerine kadar gider. Aslında etrafımızı saran şeyin elektrik olduğunu fark etmişizdir. Bu elektrik motorun mucidine minnet duyuyorsanız ve elektrik motorları nasıl icat edildiğini öğrenmek için buyrun devam edelim. Elektrik motorun icadı diğer birçok icat gibi, bu icatta birçok meraklı ve parlak zekanın ürünü olmuştur. Elektrik motorunun icadı pilden hemen sonraya dayanıyor. Manyetik alanlar, elektrik akımı ve elektromıknatıs bu icattın ilerlemesine yol yaptı. Dünya genelinde, elektrik alanında çözümler ve geliştirmek için sabırlı bir şekilde çalışan birçok mucit vardır.

Elektrik Motoru

Elektrik Motoru

Elektrikli motorun çalışma ilkesi şöyledir:

Elektrikli motorun çalışma ilkesi

Elektrik Motorları Nasıl Bulundu

İlk elektrikli motorun tarihi 1740’larda Andrew Gordon tarafından icat edilen basit bir elektrostatik motor olduğu biliniyor fakat 1820’de, Andre-Marie Ampere manyetik alan ve elektrik akımı etkileşimiyle mekanik güç üretimini açıklayan Ampere yasası’nı – Ampere İlkesi’ni – keşfetti. Bu fikir Britanyalı kimyager ve fizikçi Michael Faraday tarafından daha da şekillendirildi. Bu bilim insanı önemli elektromanyetik buluşlarıyla bilinirdi ve bu buluş kesinlikle elektrik bilimi alanındaki büyük atılımlardan birisiydi.

Maddi sıkıntısı yoğun olan bir ailenin çocuğu olmasına rağmen daha çocukluğundan meraklı bir kişiydi. Hayatını idame ettirmek için Londra’da kitap ciltleme atölyesinde çalışırdı. Okumaya olan tutkusu, onu ciltlediği her kitabı incelemesini sağladı. Bir gün bir kitaba sahip olma isteği onu çok heyecanlandırıyordu. Kim, okumaya olan bu tutkusu ve heyecanının güç konseptindeki ilgisini daha iyi kavrayacağına yardım edeceğini düşünebilirdi ki? Bu alışkanlığı hayatının sonraki safhalarında icat yaparken yardımcı oldu.

Faraday, elektromanyetik araçlar kullanarak elektriğin mekanik enerjiye dönüşümünü gösterdi. Bunu, üstündeki sabit mıknatısı yerleştirirken serbest sallanan kabloyu civa havuzuna daldırarak yaptı. Telden elektrik akımı geçirdi, telden geçen elektrik akımı dairesel manyetik alan oluşturdu ve mıknatıs etrafında dönmeye başladı. Meraklı bir zeka ve ilham bu adama büyük icadın temelini atmasına öncülük etti. 1827’de Anyos Jedlik elektromanyetik bobinle deney yaptı ve komütatörü tanıtarak tekrar eden devirle alakalı birçok sorunu çözdü. O, bu cihaza ”Elektromanyetik kendini döndürücü” dedi. Bundan bir yıl sonra, Anyos üç bileşene – çark, komütatör ve sabit kısım – sahip olduğunu iddia ettiği ilk makinesini gösterime sundu.

ilk komütatör DC elektrik motoru

1832’de, William Sturgeon ilk komütatör DC elektrik motorunu tanıttı. Sturgeon’un yolunu izleyen Thomas Davenport, ticari amaç için DC motorununu icat etti. Onun makinesi, matbaaya güç veren makineler kadar güç verebiliyordu. Ne yazık ki yüksek batarya gücü Thomas’ın iflas etmesine yol açtı. Bu sorunlar olduğu için, makine ticari amaçlar için kullanılamadı. Ancak 1855’te Jedlik yeniden makineyi çalıştırmak için şansını denedi ve elektromanyetik çarkta olduğu gibi aynı prensipleri uyguladı. Sonunda 1871’de ilk gürleyen ticari makine Zenobe Gramme tarafından tanıtıldı. Sonra 1886’da, Frank Julian Sprague ilk uygulanabilir DC motorunu geliştirdi. Bu makine farklı yüklerde bile sabit hızda kalabiliyordu. 1888’te, Nikola Tesla mevcut dönüştürücüler ve motorlar değiştirecek bir yazı yayınladı. George Westinghouse Tesla’nın patentini satın aldı ve CF Scott kendisine yardım ederken motorları geliştirmesi için işe aldı. İcadı işe yaramaz yapan birçok pürüz gibi, AC motorun sabit hızı arabalar için uygun görülmedi. Westinghouse’ın zeki çalışanları – motorun geliştirmek için çalışan mühendisler – 1891’de Colorado’da madencilik operasyonuna güç vermesi için ayarladı.

1886’da Amerikalı sanayici Sprague, ilk tutarlı hızlı DC motorunu tanıttı. Bu şirketinin dünyanın endüstri motoru kataloğunu tanıtmasını sağladı. Hemen 1889-1990 yıllarında, Rus mucit ve mühendis Dolivo-Dobrovolsky, üç aşamalı indüksiyon motorunun kafes-çark versiyonlarını tanıttı. İlginç şekilde, bu tip motorlar ticari amaçlı tarihlerden beri hala bugün de kullanılıyor.

Westinghouse, 1892’de pratik olarak kullanılabilecek ilk indüksiyon motorunu meydana getirmede başarılı oldu. 1893’de 60 hertz indüksiyon motoru geliştirdi ama tüm bu ilk motorlar iki safhalı motorlardı. General Electric 1891’de üç safhalı indüksiyon motorlar üretmeye başladı. Bu tarihten 5 yıl sonra, 1896’da, Westinghouse ve General Electric sincap kafesi çarkı üretimi için anlaşma imzaladı. 1905’te, Alfred Zehden asansörlerde ve trenlerde kullanılabilecek patent formunda doğrusal indüksiyon motoru tanımladı. Ve 1935’te kullanılabilecek olan bu doğrusal indüksiyon motorunu yapmak Kemper’a neredeyse 30 yıla mal oldu. Bu motor sonradan Laithwaite tarafından uyarlandı. O, bu indüksiyon motorunun ilk tam boyutlu modelini tanıtan kişiydi.

Geleneksel motorların bugün ki muazzam beygir güçlü motorlara nasıl geliştiğini görmek şaşırtıcı. Çoğumuz çevremizdeki diğer icatları gördüğümüz kadar bu harika icadı her gün görmediğimizi söylerdi. Tekrar düşünün! Bu küçümsenemez icat bugün kullandığımız birçok elektrikli cihazın bir parçası.

Bu yazımda elektrik motorları hakkında bir takım bilgiler verdim. Diğer yazılarımda görüşmek üzere.

arıcılık malzemeleri
Avatar
Konuk Yazar
Konuk yazarlarımız tarafından sitemize yollanan yazılar bu hesaptan yayınlanmaktadır. İsimsiz yazı yayınlamak istiyorsanız iletişim bölümünden sizlerde yazılarınızı yollayabilirsiniz.

1 Yorum

1
Kimler Neler Demiş?

avatar
Minel Keser
Minel Keser

Gerçekten elektrik motorları konusunda çok yararlı bir içerik olmuş, bana çok fazla şey kattı. Teşekkür ederim :)

robotzade Yazar Ol arıcılık malzemeleri

Yeni Yazılar

Çekim Yasası Nedir

Size bu zamana kadar başınıza gelmiş ve gelecek olan her şeyin aslında kendi seçiminiz olduğunu ve beyniniz ne düşünüyorsa hayatın karşınıza onu çıkartmak için...

Yeni Çağın Öğrenme Kaynağı: İnşaat Mühendisliği Podcast’leri

Üniversite yıllarımda değerli bir hocamız “Mühendis kimdir?” diye sormuştu bizlere. Her birimiz klasik tanımlamaları yaparken o ise bize çok basit ama mühendisliğin kelime anlamıyla...

Kötü Karne

İş çıkışı eve gelen baba, karne günü olmasının verdiği büyük heyecanla çocuğunun odasına yöneldi. Odanın kapısını açtı… Kapının ardında onu karşılayan oda karşısında adeta...

Güneşin Yapısı ve Katmanları

Güneş hem bir yıldız, hem de güneş sistemimizdeki en büyük ısı ve ışık kaynağıdır. Samanyolu'ndaki en azından birkaç yüz milyar yıldızdan biridir. O olmasa...

Mühendislik Maaşları

Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Maaşları

Merhaba arkadaşlar bu yazımızda elektronik ve haberleşme mühendisliği maaşları hakkında sizler için araştırdığımız bilgileri sunacağız. Elektronik ve haberleşme mühendisleri, bilişim teknolojileri, proje tasarımı, test ve...

İnşaat Teknolojisi Bölümü Maaşları

İnşaat teknolojisi bölümü inşaat sektörünün giderek gelişmesiyle beraber ortaya çıkan bir bölümdür. Bölümden mezun olanlar çeşitli kurumlar da ve iş sahalarında iş bulabilir. İnşaat...

Mimarlık Maaşları

Bu yazımızda mimarlık maaşları hakkında bilgiler verdik. Mimarlık Türkiye’nin en önemli sektörlerinden bir tanesidir. Yeni ve eski mimarlarla beraber, doğa affetlerine dayanıklı ve uzun ömürlü...

Bilişim Sistemleri Mühendisliği Maaşları

Bilişim sistemleri mühendisi kimdir? Üniversitelerin dört yıllık eğitim veren bilişim sistemleri mühendisliği bölümünü bitiren bir kişi; basit bilgisayar programlarını tasarlayabilir, bilgisayar donanımları ile alakalı her...