Ana Sayfa Bilim Karbon 14 Metodu - Radyokarbon Tarihleme Yöntemi

Karbon 14 Metodu – Radyokarbon Tarihleme Yöntemi

Arkeoloji, insanlık tarihine ışık tutan ve atalarımızı anlayıp modern hayatımıza sunan en önemli bilim dallarından biridir. İnsanoğlunun yazılmamış geçmişininin büyük çoğunluğunu arkeoloji hala gün yüzüne çıkaramamıştır.

radyokarbon tarihleme yöntemiArkeolojik kazılar ve çalışmalar sonucunda ortaya çıkan buluşlar günlük hayatımızda bizler için önemli sayılmayabilir. Fakat arkeolojinin asıl amacı geçmiş olayların ve sonuçlarının doğru ve kesin tarihlemesini yapmaktır. Son yıllardaki teknolojik gelişmeler ve yenilikler arkeoloji dünyasını da etkiledi.

20.YY ‘Da önemli keşiflerin hemen hemen hepsinde modern bir yöntem olan karbon 14 metodu kullanılmıştır. Diğer bilimsel çalışmalar ilkel insanların nasıl yaşadıkları ve kesin zamanları hakkında anlamamıza yardımcı olmuyordu.

Arkeoloji ve diğer sosyal bilimler yıllardır ileri sürdükleri teorileri radyokarbon tarihleme yöntemi ile kanıtlamış oldu. Yıllardır radyokarbon tarihleme, jeoloji, hidroloji, jeofizik, atmosferik bilimler, deniz bilimi ve hatta tıp alanında kullanılmaktadır.

Radyokarbon tarihleme Gelişimi

Amerikan fizikokimyacı Willard Libby ikinci dünya savaşı sonrasında radyokarbon aktivite ölçen bir yöntem geliştirmek için bir takım bilim insanı ile çalışmalar yapmıştır.

Radyokarbon tarihlendirmenin temel ilkeleri

radyokarbon tarihleme nedir

Radyokarbon ya da karbon-14 karbon atomunun kararsız ve güçsüz bir radyo aktif izotopudur. Kararlı izotopları karbon-12 ve karbon-13’dür.

Karbon-14 azot-14 atomlarının kozmik ışın nötronlarının etkisi tarafından en üst atmosferde sürekli oluşturulur. Hızlı bir şekilde havada oksidasyon olarak Karbon dioksit oluşur ve küresel karbon döngüsüne girer.

Bitkiler ve hayvanlar hayatları boyunca karbon-14 havadaki oksijenle birleşerek karbon dioksit özümserler. Öldükleri zaman karbon 14 bozunur ve radyoaktif parçalanma kuralları tarafından tanımlanan bir oranda azalış gösterir.

 

 

Radyokarbon yaş tarihlemeye uygun malzemeler

Çoğu organik bileşenler tarihlendirilebilir. Bazı inorganik maddeler, aragonit kabuğu gibi, minerallerin biçimi atmosfer ile dengede ki karbon-14 içerdikçe tarihlendirilebilir.

Radyokarbon tarihlendirme yöntemiyle, kömür, odun, tohumlar, kafatası, kabuklar, iskeletler, deriler, toprak, vazolar, duvar yazıları, iplikler, kağıtlar gibi daha bir çok örnek üzerinde tarihlendirme yapılır.

radyokarbonTemel radyokarbon tarihlendirme yöntemleri

Gaz orantılı sayımı, konvansiyonel radyometrik tarihlendirme yöntemlerinden biridir. Bir örnek tarafından yayılan beta parçacıkların sayımı ile gerçekleşir. Beta parçacıklar radyoaktif bozunmanın ürünüdür.

Sıvı sintilasyon sayımı 1960larda diğer radyokarbon tarihlendirme yöntemleri içinde en popüler olanıydı. Bu yöntemde örnek önce sıvı biçimine dönüştürülür ardından sintilatör eklenir. Bu sintilatör malzemeler beta parçacıkları ile etkileşime girdiği zaman ışıma yapmaktadır.

radyokarbon tarihleme yöntemi nedirHızlandırılmış kütle spektrometresi modern radyokarbon tarihlendirme yöntemidir. Bu yöntem ile beta parçacıkların sayımı yerine doğrudan karbon-14 sayımı yapılmaktadır.

Son olarak Türkiye’de radyokarbon ile tarihleme yöntemi için Ulusal bir laboratuvar kurulmaktadır. Kömürleşmiş bitkiler, ağaçlar, kemik ve diğer örneklerden, radyokarbon tarihleme yapılacak laboratuvar olacaktır. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde 2015 yılı Sonbaharında denemelere başlanması planlanan tesisin 2016 yılı içinde Türkiye ile birlikte Ortadoğu, Balkanlar’a hizmet verebilecektir.

Radyokarbon (Karbon 14) ile tarihlemenin yapılacağı tesise Arkeoloji, Yer Bilimleri, Çevre Bilimleri ve Nükleer örnekler kabul edilecektir.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…

arıcılık malzemeleri
Çağatay Özada
Çağatay Özada
Ege Üniversitesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği A.B.D. yüksek lisans eğitimi almaktayım. Nano malzemeler ve biyo malzemeler,biyomedikal görüntüleme sistemleri,radyofarmasi ve nükleer uygulamalar alanında araştırmalar yapmaktayım. "Bir bilim insanı olmak, evreni her yönüyle sevmek demektir."

2 Yorum

  1. Canlı vücudunda hayatı alınan karbon 14 ile radyoaktif bozunma sonucu kaybedilen karbon 14 birbirini dengelemektedir. Vucut içerisindeki karbon 14 ile havadaki karbon 14 miktarı da dengededir. Ama Canlı öldüğünde artık karbon 14 alamaz ve radyoaktif bozunma ile karbon 14 kaybetmeye başlar.

  2. Yazınız için teşekkürler. Bir şeyi merak ediyorum. Şöyle ki; canlılar yaşarlarken de bedenlerinde karbon 14 bozunmuyor mu? Biz yaşarken bu atom niye bozunmasın? Bizim canlılığımız onun bozunması için niye engel oluştursun?

Düşünceleriniz Nedir?

Lütfen yorumunuzu buraya yazınız.
Lütfen isminizi buraya yazını.

Yazar Ol arıcılık malzemeleri Proje Yönetimi

Yeni Yazılar

Giyilebilir Teknoloji Ürünleri

Teknoloji hayatımızın bir parçası olmaktan çıktı artık teknoloji hayatımız oldu. Yeni teknolojiler geliştirildikçe var olan teknolji ve teknolojik aletlerde gelişiyor ve değişiyor. Örnek olarak...

Antioksidan Nedir Görevleri Nelerdir

Canlı vücudu sürekli bir oksidatif stres altında bulunur. Oksidatif stres oksidan ve antioksidanlar arasındaki dengesizlik olarak tanımlanabilir. Bu dengesizliğe neden olan şey ise oksijenin vücutta ikiye ayrılması ve çift halde bulunamamasıdır. Bu...

Genetik Mühendisliğinin İnsanlığa Yarar ve Zararları

İnsanlığın, kalıtsal özellikleri kontrol altına alması ihtiyacından doğmuş genetik mühendisliği ilk kez 1972’de ortaya çıkmıştır ve gelişmiş ülkelerde oldukça değerli bir meslektir. Canlılarda bulunmakta...

RTX 3000 Serisi Ekran Kartlarının Başarısı

nVidia yeni nesil ekran kartlarında oldukça büyük bir başarı yakaladı. Her ne kadar ekran kartını dağıtan firmalarda bazı teknik detay sorunları yaşansa da performansın...

Mühendislik Maaşları

Elektrik Elektronik Mühendisliği Maaşları

Merhabalar bu yazımda elektrik elektronik mühendisliği maaşları hakkında internetten yaptığım bazı araştırmalar sonucu edindiğim bilgiler doğrultusunda sizlere bilgi vereceğim. Bu bölümü bitiripte çalışan arkadaşlar...

Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Maaşları

Endüstriyel tasarım mühendisliği nedir ve ne iş yapar? Lise öğretiminden mezun olan öğrenciler yükseköğretime geçiş sınavına girecek ve bu bölüm endüstriyel tasarım mühendisliği maaşları...

Yazılım Mühendisliği Maaşları

Yazılım mühendisliği maaşları çalışılan firmadan, kişinin kendini ne kadar geliştirdiğine kadar değişen faktörlerle değişkenlik gösterebilmektedir. Yazılım mühendisliği nedir? Yazılım mühendisliği, kullanıcının isteklerini göz önünde bulunduran ve...

Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Maaşları

Bu yazımızda sizlere petrol ve doğal gaz mühendisliği maaşları hakkında bilgiler vereceğiz. Öncelikle petrol ve doğal gaz mühendisliği nedir; petrol, doğal gaz, buhar, su,...