Ana SayfaKimdir?El Cezeri Kimdir ve Eserleri

El Cezeri Kimdir ve Eserleri

Sibernetik; telekomünikasyon, denge kurma ve ayarlama bilimidir. Sibernetik ve otomasyon sistemlerin başlangıcı konusunda; Fransızlar Descartes ve Pascal’ı; Almanlar Leibniz’i, İngilizler Bacon’ı öne sürseler de, bu şahıslardan tam 6 asır önce sibernetiği hayatımıza sokan kişi İslam alimidir. Ünlü İslam alimi El Cezeri Türktür. Doğum ve ölüm tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. 12. asırda Diyarbakır’da yaşamıştır. Artuklu Sultanı Sukman bin Artuk’un daveti üzerine 1181 yılından itibaren Artuklulara hizmet etmiştir.

Cezeri, bilim ve teknoloji tarihinde yaptığı olağanüstü buluşlarla ve robotlarla anılmaktadır. Bu alanda ortaya koymuş olduğu makine yapımında yararlı bilgiler ve uygulamalar adlı eseri bu alanda ortaya konulmuş en ünlü ve en mükemmel kitaplardan biridir.

Cezeri, hayatında 6’sı su saati olmak üzere 4’ü mumlu saat, 6’sı ibrik, 7’si eğlence amaçlı kullanılan çeşitli robotlar, 3’ü abdest almak için kullanılan robotlar, 4’ü kan alma teknesi, 6’sı fıskiye, 4’ü kendinden ses çıkaran araç, 5’i suyu yukarı çıkartan araç, 2’si kilit, 1’i açıölçer, 1’i kayık su saati olmak üzere 49 icat insanlığa hediye etmiştir.

Bu araçlar hava, boşluk ve denge prensiplerine göre çalışmaktadır. Cezeri’nin yaptığı icatlar arasında, fil su saati, tavus kuşlu ibrik, mumlu saatler, abdest almak için robotlar, fıskiyeler, suyu yukarı çıkaran araçlar bulunmaktadır.

El-Cezeri’nin İcatları

El Cezeri Hava Boşluk Ve Denge Prensibinden Yararlanarak Ortaya Koyduğu İcatlardan Bazıları:

Şifreli Kilit

şifreli kilit el cezeriİbn er-Rezzāz el-Cezerī (600/1200 civarı) kitabının son bölümünde «bir sandığı 12 harfle kilitlemeye yarayan» şifreli bir kilit yer almaktadır.

Kapak, dört şifreli kilitle ve bir döndürme topuzuna bağlı iki plakadan oluşmaktadır. Kapak plakası, takılacak yer olarak hizmet etmektedir. Altında bulunan plaka, döndürme topuzuyla birlikte birbirinden ayrı olarak sürülebilen iki yarımdan oluşmaktadır. Bu sadece, kilitler belirli bir kombinasyon üzere ayarlanırlarsa mümkündür. Kilitlerdeki daireler daha sonra, alt plakaya sabitlenmiş emniyet pimlerinin içine kayabileceği bir kanalı serbest bırakır. Eğer şifreli kilit bu iş için öngörülen bir sandığın üzerine yerleştirilirse altta bulunan plaka döndürme topuzu yardımıyla iki girintiye girebilir. Eş zamanlı olarak bir silindir, kenara yerleştirilmiş olan bir kılavuza sürülür, böylece alttaki plaka artık iç içe geçirilemez. Şifrelerin ayarlanmasıyla silindir emniyet altına alınır. Arapça’da sayısal bir değere tekabül eden on iki haneli harf şifresi açık kapakta kolayca değiştirilebilir.

el cezeri'nin şifreli kilit mekanizması

Dört Sürgülü Kapı Kilidi

el cezeri'nin dört sürgülü kapı kilidi

İbn er-Rezzāz el-Cezerī (600/1200 civarı) el-Cāmiʿ beyn el-ʿİlm ve-l-ʿAmel adlı eserinin son bölümünde dört sürgülü kapı kilidini açıklamaktadır: «Bunlar kapının arkasında bulunan tahta veya demirden olan dört sürgüdür, dört tarafa doğru, fakat farklı yönlere ayarlanmıştır. Biri sağa, birisi sola, birisi yukarı ve birisi aşağıya doğru açılmaktadır. Dört sürgüde, hırsızın veya kötü niyetli birinin zorla içeri girebileceği bir yer yoktur. Açmak ve sürgüleri ileri itmek için, yegane şey anahtardır.» Anahtarın işlevini anlattıktan sonra el-Cezerī, mekanizmanın ve parçalarının ayrıntılı bir tarifini vermektedir.

arıcılık malzemeleri
avatar
Konuk Yazar
Konuk yazarlarımız tarafından sitemize yollanan yazılar bu hesaptan yayınlanmaktadır. İsimsiz yazı yayınlamak istiyorsanız iletişim bölümünden sizlerde yazılarınızı yollayabilirsiniz.

34 Yorum

guest
34 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
faruk çetin

Ali kardeşim benim sorumun doğru cevabı bu değil. Maalesef kazanamadım. İstersen biraz ip ucu vereyim. UFA NERDE. Ordan çık yola M.Ö.300 e kadar gitmen gerekir. Sonra Türkçe dil kuralı olan Fstkçşhp sert ünsüz benzeşmesi süzgecinden geçireceksin sonra ekleri çıkacaksın sonra cümlede kimin olduğunu kimden bahsedildiğini söyleyeceksin. Daha sonra cümlenin tam anlamını söyleyeceksin ok.

poyraz

uzun :D

anonim

Bence çok kısa değil mi?

faruk

Arkadaşlar merhabalar. Suni olarak oluşturulmaya çalışılan bir tarih var. bu tarih Kürt tarihidir. Bilen bilir Bir millet olmak için birinci öncelikli dil ikincisi kültür üçüncüsü de tarihtir. Tartışmalara göz attığımda birinci ve ikinci aşamayı tamamlayıp, üçüncü aşamaya insanların ikna edilmeye çalışıldığını görüyorum. Bunların hepsi düzmecedir. Ben A harfinin Türkçeye nasıl girdiğine kadar çözmüş bir kişiyim. Kendisine Kürt diyen insanlara tek sorum olacak. Her şey bu cümlenin içinde var tabi görmesini bilene ‘KURMANCİ ZANNİM’ bunun ne olduğunu bilseler, kendilerine kürt demezler zaten, bilen varsa söylesin, doğru bilene 100 tl vereceğim. e mailimi yazıyorum. Oradan ulaşabilirsiniz… (Ayrıca ‘kurmanci zannim’ in ne olduğunu… Read more »

ali

kurmanc kürtçenin bir lehçesi, zannim de biliyorum demek yani kürtçe (kurmanci lehçesini) biliyorum demek

anonim

e-mail vermemişsiniz

anonim

El Cezeri hakkında çok güzel bir yazı. Teşekkür ederiz.

osman

Çok güzel olmuş harika bir şey bu kadar güzel bir şey yok ama çok kısa

azra

Birazda uzun olsaydı iyi olurdu.

burhan

bence uvun

azra

Çok güzel

burhan

katılıyorum

yağmur

Çok güzel olmuş ama çok kısa bilgi.

anonim

çok güzel olmuş ama kısa daha çok bilgi paylaşa bilirsiniz

anonim

bütün eserlerini gösterirsiniz sandım ve çok kısa

merve

açıçası buluşları nelerdir

elçin sangu

Biraz uzun değil mi???

poyraz demir

Bence kısa bile olmuş

firdevs erkar

çok yardımcı oldun münazarayı kazanırsak senin adına kazana caz

yakup

Arkadaşlar milliyetçilik yapmayı bir kenara bırakıp bu değerli şahsiyetin yaptığı çalışmalardan ve icatlar dan istifade edip kendimizi geliştirmeye bakalım. Kürt Türk olması önemli değil Müslüman sa iş bitmiştir,yapmayın böle şeyler hepimiz kardeşiz ,birbirimiz için varız.

boratav ersin güleç

Leonardo Da Vinci’den 3 asır önce Ebû’l İz İsmail İbni Rezzaz El Cezerî adında bir bilim insanı yaşamıştı, dişli çarkların ve otamasyonun pratiklerini ortaya koymuştu. Sibernetiğin kurucusuydu. Diyarbakır Ulu Camideki güneş saatini (gölge saati) yapmıştı.

El Cezerî hakkında geniş açıklama için Prof. Zekai Şen’i tavsiye ederim.

Şimdi bir hipotez tahâyyül edin:

Hipotez ‘Ülkemizde mühendislik fakültesi olan herhangi bir üniversiteye gidilse kampüs içinde mühendilik okuyan 100 talebe çevrilse, hiçbir üniversitemizde 100 mühendislik talebesinin “Da Vinciyi tanıyan kısmının El Cezerî’yi de tanıdığına” şahit olamayız’

şeklinde olsa acaba yanılıyor olabilir miydik?

adem

Bazı kaynaklarda Kürt bazılarında Türk diye geçiyor. Meseleye objektif bakıp bilgilendiren olursa güzel olur ama eğer gerçektende Kürt ise inatla ve konuya milliyetçi bir bakış açısıyla yaklaşmak toplumumuza yakışmıyor

anonim

NE ZAMANDIR TÜRKLÜKTEN BU KADAR RAHATSIZ OLMAYA BAŞLADINIZ?

anonim

tşk

zeki sözer

Müslüman, müslüman! Bugünden o devre nasıl bakabiliyorsunuz! O devirde milliyetçilik diye bir şey yoktu.

alev

Tşk

hamza uçak

Arkadaş öncelikle şunu söylemeliyim ki bende bir kürdüm bitlisliyim.Kürt birisinin türkçülük yapması beklenemez.bizim amacımız tamamiyle ihlasdır.Bilgi verme amacıyla yazılmıştır.Türktür ibaresinin kaynağı ise vikipedidir.Bir şikayetiniz var ise bence bunun yeri burası değil orasıdır.

karşı

Cizreli bir insana nasıl Türk diyebiliyorsunuz aklım almıyor.Yaptığınız milliyetçilikten başka birşey değildir.Adam Kürt Kürt…

ali tekinn

Adam Türk, o dönemde o bölgeler Türk’tü. Nüfusun azalması Akkoyunluların Tebriz tarafına çekilmesi ile oldu. 1471’den sonra.

berkay

Daha fazla icati olan bir insanla ilgili aşırı kısa bir yazi bana d milliyetçi propagandasi icin yazilmis gibi geldi ama yazdiysaniz tam yazalim boyle onemli sahsiyet icin 3-4 paragraf zaten bu konuda az yazi var daha fazla gerekirdi

ferhat

Bilgi vermek amaçlı değil de milliyetçilik propagandası yapılmak için yazılmış gibi geldi

diren

Türk olduğuna dair kesin bilgiler bulunmamaktadır.

baybars

12.YY’da Kürtler orda yoktu Bizansın Baskısı İle İrana göç etti. Annazileri okursan görürsün farslarla karıştı ve farsların katliamına ugradı 12.YY’da Kürtlerin yogun oldugu yerde niye onlarca Türk beyliği kuruluyor bu kadar aptalca konusuyorsunuz Ama tarihi bakımdan Cizre dediginiz yerin en eski yerlisi süryanilerdir. Anladınız mı ? 11.YY’da Cizre Türk şehriydi Artukluların merkeziydi zaten bu mühendis şahısta Artuklulara mensuptur Bu kadar aptalca şeylerle kandırıyorlar sizi bir tane bile resmi delil yok kürt olduguna dair yahu bugün mervani diye bahsettiginiz halkı ermeni olan hanedanı ise arapça konusan bir halkın tek kelime kürtçe konustugana dair delil yokken kürt diyorsunuz zavallıca aptal ifitralarla Türklerin… Read more »

poyraz demir

Evet doğru ama sen anlamadın

yazar ol arıcılık malzemeleri

Yeni Yazılar

Mühendislik Maaşları