Ana Sayfa Astronomi ve Astrofizik Evrendeki ilk Madde Nasıl Oluştu

Evrendeki ilk Madde Nasıl Oluştu

Merhabalar bu yazıda sizlere Dennis Wildfogel’in Big Bang’den bu yana evrendeki maddelerin nasıl oluştunu anlattığı konuşmasını aktarmak istiyorum. Hemen aşağıda videonun türkçe dublajını izleyebilirsiniz. Muhammed İşçi arkadaşımız tarafından sizler için hazırlanmıştır. Etrafımızda ki tüm maddesel nesneler molekül adını verdiğimiz mikroskobik birimlerden oluşmuştur. Molekülleri oluşturan birimler ise atomlardır. Moleküller sıklıkla dağılıp yeni moleküller oluştururlar. Öte yandan, yaşamımız boyunca karşılaştığımız neredeyse tm atomlar, batığınız topraktakiler, soluduğunuz havadakiler, yemeğinizdekiler, siz dahil her canlıyı oluşturanlar milyarlarca yıldır varolagelmiştir. Bu atomler gezenemize hiç benzemeyen yerlerde yaratılmışlardır. Sizin ile bu atomların nasıl oluştuğunu paylaşmak istiyorum.

Peki ilk madde nasıl oluştu? Her şey 14 milyar yıl önce büyük patlama dediğimiz bir olay ile başladı. Sadece gazdan oluşan bir evren ortaya çıktı. Ne yıldız vardı, ne de gezegen. Gazı oluşturunlar sadece en basit elementlerin atomlarıydı. Yaklaşık yüzde 75 Hidrojen, geri kalanıda Helyum idi. Karbon, oksijen, azot gibi elementler yoktu. Demir, gümüş ya da altında yoktu. Bazı bölgelerde bu gazın yoğunluğu daha yüksekti. Kütleçekim nedeniyle bu bölgeler daha fazla maddeyi çekti. Böylece kütleçekleri daha da arttı. Daha gaz çektiler ve böylece sürüp gitti. Sonuç olarak, büyük ve yoğun gaz topları biçimlendi.

Kendi kütleçekimleri nedeniyle büzüşüp içten içe ısındılar. Bir noktada, böyle bir topun sıcaklığı nükleer füzyon için yeterli bir duruma geldi. Hidrojen atomları şıkışarak helyum gazlarını oluştururken büyük bir enerji salınımı olmaktaydı. Gücü, kütleçekiminin büzüştürmesine karşı koymaya yetiyordu. Füzyon tepkimelerinden salınan itici enerji, kütleçekimin gazları enerjisine eşitlendiğinde bir denge oluşmaktaydı. Böylece bir yıldız doğdu. Yaşamı sürecinde, ağır bir yıldızın çekirdeğindeki füzyon tepkimeleri helyumun yanı sıra, karbon, oksijen, nitrojen ve periyodik tablodaki demire kadar olan diğer tüm elementleri de üretir. Fakat en sonunda merkezdeki yakıt biter ve yıldız tamamen çöker. Bu durum, süpernova denilen, inanılmaz derecede güçlü bir patlamaya neden olur. Süpernovaların nasıl element ürettiklerine dair iki önemli nokta var.

Birincisi, bu patlama öylesine güçlü bir enerji salar ki füzyon rahatlıkla gümüş, altın ya da uranyum gibi demirden de ağır elementlerin atomlarını oluşturur.

İkincisi, yıldızın merkezinde birikmiş olan karbon, oksijen, azot, demir gibi tüm elementler de süpernova patlaması anında yaratılanlarla beraber uzaya saçılıp gider ve orada zaten var olan gaza karışır. Sonra tarih tekerrür eder. Gaz bulutları artık, kendi hidrojen ve helyumlarından başka pek çok element içerdiklerinden, nispeten yüksek yoğunluklu alanları olur, buralar daha çok madde çeker ve sürece girer. Yine, yeni yıldızlar oluşur. Güneşimiz yaklaşık 5 milyar yıl önce böyle doğmuştur. Yani onu doğuran gazın kendisi evrenin başlangıcından beri gerçekleşen süpernova patlaması kaynaklı pek çok elemente sahipti. Onun için güneş bütün elementlerle doludur. Yinede yüzde 71 lik hidrojen çoğunlukta olup, geri kalanın çoğuda yüzde 27 helyumdur. Fakat unutmayın ilk yıldızlar sadece hidrojen ve helyumdan oluşurken günşin yüzde 2 si periyodik tablodaki diğer elementler oluşturuyor.

Peki ya Dünya? Gezegen oluşumu, yıldız oluşumuna bağlı bir süreç olup, yıldızın kendi gaz bulutundan ortaya çıkar. Bizimki gibi küçük gezegenlerin fazla hidrojen ve helyum tutmaya yetecek kütleçekimi olmazi çünkü ikiside çok hafiftir. Dolayısıyla karbon, oksijen, azot ve diğerleri her ne kadar Dünya’yı doğuran gaz bulutunun yüzde 2 si olsa da bu ağır elementler gezegenimizin malzemesini biçimlendirmiştir. Bunu bir düşünelim; hidrojen ve helyum dışında yürüdğümüz zemin, soludğumuz hava, kendiniz, bütün her şey yıldızların içinde yaratılmış atomlardan oluşmakta! Bilimcilerin bu konuya ilk eğildiği 20. yüzyılın ilk yarısında, ünlü astronom Harlow Shapley söyle demişti: “Biz kayaların kardeşi, bulutların kuzeniyiz.”

 

arıcılık malzemeleri
Oğuzhan Mallı
Oğuzhan Mallı
Merhabalar, ben Oğuzhan Mallı Mühendis Beyinler sitesinin kurucusuyum. Yazılarımda yaptıklarımla, düşüncelerimle ilgili pek çok şey bulabilirsiniz. Yorumlarınız, düşünce ve tavsiyeleriniz benim için çok önemli. Vakit ayırıp bıraktığınız her bir yorum için teşekkür ederim.
Önceki İçerikjet Motoru Nasıl Yapılır
Sonraki İçerikHidrolik Sistemler

17 Yorum

guest
17 Yorum
Newest
Oldest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ilyas

(sadece yorum) kuantum dalgalanmalarıyla oluşmuş olabilir onlar da seyrek yoğunlukta ama dalgalanmalar devam ettikçe yoğunlaşan devasa bir gaz bulutu oluşturmuş sıkışarak ve çekim güçlerinin atom parçacıklarını birleştirip muazzam yoğunluktaki big bang i doğurmuş olabilir sıkıştıkça daha sıcak olacaktır atomlar arasındaki boşluk inanılmazdır dünyayı bir bilyenin içine rahatlıkla sığdıracak kadar sadece atom değil atom altı parçacıklarının sıkışması muazzam bir yoğunluk oluşturabilir yani o derecede yoğun bir cismin patlayıp genişlemesi evreni oluşturabilir bana kalırsa big bang patlaması evrenin ortası dediğimiz yerde gerçekleşmiştir ve oradaki muazzam büyüklükteki kara delik hala orada duruyor o derecede büyük bir kara deliği ancak büyük bir patlama gerçekleştirebilir… Read more »

ayhan

Bilinen en eski zaman, evrenimizin başlangıcı olan büyük patlamadır. Büyük patlama öncesinin varlığı belli değildir. fakat şöyle bir durum söz konusudur, bilinen en eski zaman derken ister istemez kendimizi bu evrene ve başlangıcından bu günkü haline gelene kadar ki süre içerisine sıkıştırıyoruz. İnsan algısı henüz 4. ve 6. boyut kavramlarını anlayamamaktadır.bilgimizin sınırı, bize bu cevapları vermemiz için çok daha yüksek teknolojilere sahip olmamız gerektiğini gösteriyor. ilk madde oluşumu boyutlar arasında bir geçiş olabilir bilinen fizik kurallarının olmadığı bir boyuttan bu günkü evrenimizin başlamasına yol açmış olabilir (tartışmaya açıktır) Şu gerçeği asla unutmamalıyız ki Albert Einstein’ın dediği gibi ”her etkiye karşıt… Read more »

Gencay Bilir

Size Dünyanın Sorusunu Soruyorum. Ancak çok üstünde durmayın.Sonucu Allah(c.c.)’ı sorgulamaya gidiyor çünkü.

“Evreni gaz bulutu oluşturmuşsa, evren oluşmadan önce o gaz bulutu neyin içindeydi?”

“Sanki,evren sonsuzdan beri var mıydı?”

Düşüncesini oluşturuyor. Değil Mi?

Yılmaz Uğurlu

Bu ülkeye tek bir cevap yeterliydi aslında. “Allah yarattı.”

GOKHAN YILMAZ

hidrojen nasıl oluştu bunu bulmak gerekiyor. onu bir çözsek sonrası bir şekilde gazlardan oluştu diyebiliriz.

Kleyyy

Nasil sorusunu bir yere kadar aciklamis ama eksik fakat asil soru neden?????

Mesut Demir

Yazıda bilime ters bir şey yokta, yazarın bazı elementler için “oluşmuş” demeyip “yaratılmış” demesi bazı inançsız ya da bilim ile dîni birbirine uzak gören kişileri rahatsız etmiş. Bizim için her oluşum elbetteki yaratılıştır. Ve yaratılışa inanmak asla araştırmaya öğrenmeye engel değildir.

Kadir GÜL

Evrendeki ilk madde nasıl oluştu? sorusunun cevabı olmamış bu yazı. İlk madde diyorsun ama ilk maddeden önce hidrojen helyum var diyorsun. Bu gazlar madde değil mi? Bunlar nereden çıktı?

İsmail Gültekin

Bilimsel Bilgi ve Teokratik Bilgi tamamıyla farklıdır. Bilimsel doğrular somut ve rasyoneldir. Ayet ve hadisleri kattığınızda bilimsellikten çıkıp müftünün cuma hutbesine benzer. İnanç vicdanda yaşanır ve ahlakidir. Soyuttur. Bilimsel Bilgi ise devamlı somut koşulların somut tahlili doğrultusundadır. Rasyonel aklın alanıdır. Bilime teokrasiyi bulaştırırsanız ‘akıl ötesi’ savlarıyla marsa gidip koloni kuracakken milattan önceki mağaralara dönüş yaptırırsınız insanlığı. O söz konusu lafların muhatabı ‘ Allame -i Cihan bile olsan bilgin karşındakinin anlayabileceği kapasitesi oranındadır.’ Yüzyıllar öncesindeki ilkel toplumların yaşayış felsefesini çağa uygulamadan tafra yapmak deve kuşu politikasıdır. Akıl üstü matematik ve fizik biliminde negatiftir ve yok hükmündedir. Ve bizim yaşadığımız evren pozitif… Read more »

boratav ersin güleç

Yazarın konuyu okuyucuya ulaştırma çalışma çabasını, paylaşma gayretini tebrik diyorum. Ancak okuyuculardan gelen garip yorumlar üzücü. Her cevap yine kendi sorusunu üretecek bundan normal bir şey olamaz. Akıl üstü cevap da neyin nesi? Akıl üstü olan şey cevap olamaz, akılüstü cisminde cevap siye birşey tanımlı değildir ilk olarak. Yani “akıl üstü olan şey” cevap üretemez, çünkü zaten soru ve cevap akıl dairesinin “has” kümütatif yönüdür. Aklın düzlemi ise mantıktır, soru sorup neden sonuç ilişkisi oluşturmaya çalışır insan. Kur’an “uğraşmayın akledemezsiniz aklınız ermez yani mantık bulamazsınız” demez hem de hiçbir yerinde. İkincisi, halbuki demek lazım gelir ki Kur’anın gelişiyle zânn üstüne… Read more »

Kürşat Kılıç

Bilgilendirici bir yazı olmuş. İsteyen arkadaşlar bu konu ile ilgili Zariyat 47 / Enbiya 30 / Fussilet 11 ayetlerine bakabilirler.

Ömer onuk

İsviçre’nin CERN kasabasında büyük Hadron çarpıştırıcısı deneyleri niye yapıldı? Ne araştırılıyordu? Bunları incelemeden makalenin adını oluşturan soruya cevap aranmaz. CERN’de aranan işte bu soru. Higgs bozonu, Higgs enerji alanı teoreminin kanıtı arandı ve bulundu. Nedir bunlar? Maddenin enerjiye dönüşümü E=mc2 formülü ile biliniyor. Yıldızlarda ve atom bombasında madde enerjiye dönüşüyor. Büyük patlamada saf enerji ortaya çıktıysa, bu enerji maddeye nasıl dönüştü? Higgs, çok kısa sürelerle oluşan alanlardan geçen enerjinin maddeye dönüştüğünü iddia etti 30 yıl önce. Matematik modellemede sorun görünmüyordu. Peki! Pratikte bu gerçekten böyle miydi? Büyük Hadron çarpıştırıcısı işte bu sorunun yanıtını verdi bize. Işık hızına kadar hızlandırılan protonlar… Read more »

evren

dostum makalenin adını “Evrendeki ilk Madde Nasıl Oluştu” yapmışsın. İkinci maddeden başlamışsın bu güne kadarki tüm maddeleri yazmışsın. Bi tek büyük patlamanın nasıl oluştuğunu yazmamışsın. diyelimki yazdın.. Dedinki “büyük patlama” olayı “osman” olayından dolayı olmuştur. Ozamanda derlerki adama “osman” olayı nasıl oldu peki? dersinki oda “veysel” olayından olmuştur. peki bu cevaba “veysel” olayı nasıl olmuştur demezler mi? derler tabi. yani her cevap yeni bir soru meydana getirir, o yüzden bu soru “akıl üstü” bir cevap gerektirir. “akıl üstü” cevapları sen verebilir misin peki? Oda olmaz. Olmamışta zaten.. Bu sebepledirki bu soruyu soran kişi “akıl üstü” bir varlık arayışındayken “akıl dışı”… Read more »

adem karaman

Bence bukadar cok madde tek bir big bang den olumamistir. Milyon, milyar, hatta trilyon tane big bang tane den olmustur

Tayfun

İlk atom parçası hala açıklanmamis ? Bilginiz varsa paylasirmisiniz ? Benim bi arkadaşım allaha inanmiyor ilk madde enerjinin yogunlasmasindan olusuyor diyor ‘ve enerji sonsuzmus yaratilamazmis hep varmis ? Sacma değil mi ?

onur

Gayet bilimsel bir açık açıklama olmuş. Ayrıca mehmet bu konuyla ilgili kalın kalın kitaplar var bu sitede yazanlar özet zaten.

mehmet

İLK madde veya ilk atom ilk gaz .. nasıl oluşmuş 2 paragraf okudum hala soru ile alakasızdıda biri özet geçsin lütfen

Yazar Ol arıcılık malzemeleri

Yeni Yazılar

Sürdürülebilir Moda Nedir

“Bitmeyen çılgın indirim günleri, haftanın fırsatları, %70’e varan indirimler.. “ gibi sözleri sizler de eminim çok duymuşsunuzdur. Bu tarz indirim adı altında aslında ihtiyacımız...

Hayvancılık ve Küresel İklim Değişikliği

Atmosfere salınan CO2, CH4, N2O, CFC, O3 ve CO gibi ısıyı tutan gazlar sera etkisi yaparak küresel ısınmaya sebep olurlar. 20. Yüzyılın ortalarından beri...

Blockchain (Blok Zinciri) Teknolojisi ve Bitcoin

Bitcoin Nedir? Çıktığı günden bu yana, gerek işlem hacmi gerekse piyasa değeri açısından değerine değer katan Bitcoin, son yılların fenomen olgusu haline gelmiştir. Peki...

Aspirin Nedir (Asetilsalisilik Asit)

Aspirin nedir? Asetilsalisilik asit (kısaca ASA), ticari adı aspirin olarak anılır ve ülkemizde sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. Genellikle ağrı, ateş ve apse dışındaki iltihapların...

Mühendislik Maaşları

Elektronik Teknikeri Maaşları

Elektronik teknikerliği iki yıllık yüksekokulların elektrik- elektronik bölümünden mezun olan kişilerin aldığı unvanlardır. 12 yıllık zorunlu eğitimini tamamlayan kişiler lise mezunu olarak adlandırılırlar. Eğer...

Mekatronik Mühendisliği Maaşları

Mekatronik, robot teknolojisi ile birçok bölümün birleşmesinden oluşan bir daldır. Robot sistemlerinin kontrol edilerek yapılan tüm üretimlerde mekatronik mühendislerine ihtiyaç duyulmaktadır. Mekatronik mühendisliği geçmişi...

Elektrik Elektronik Mühendisliği Maaşları

Merhabalar bu yazımda elektrik elektronik mühendisliği maaşları hakkında internetten yaptığım bazı araştırmalar sonucu edindiğim bilgiler doğrultusunda sizlere bilgi vereceğim. Bu bölümü bitiripte çalışan arkadaşlar...

Orman Mühendisliği‎ Maaşları

İnşaat mühendislerinin maaşları birçok farklı kritere göre değişiklik göstermektedir. Örneğin devlette mi çalışıyor yoksa özel bir şirkette mi, sahada mı yok ofis içerisinde mi...
17
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x