Biruni Kimdir

1
2283
biruni kimdir

Bu yazım Biruni kimdir konu başlıklı olacak. Zamanın krallarından birinin canı çok sıkılır. Ve kendisinin can sıkıntısını giderecek kişiye istediği ödülü vereceğini söyler. Bir filozof elinde bir tahta ve bazı taşlarla kralın huzuruna gelir ve ona bugün bildiğimiz adıyla satrancı öğretir. Kral bu oyundan çok hoşlanır ve filozofa ondan ne istediğini sorar. Filozof tuhaf bir istekle buğday istediğini söyler. Kral şaşırır. Ve ne kadar buğday istediğini sorar. Filozof şu şekilde açıklama yapar “ efendim birinci kare için bir buğday ikinci kare için iki buğday üçüncü kare için dört buğday beşinci kare için sekiz buğday …” bu şekilde işlem devam eder. Kral kendisinden böyle basit bir istek istenmesinden sinirlenir ve adamlarına emir verir “hesaplayın buğday sayısını verin ona. Ne bir eksik nede bir fazla olsun” adamlar hesaplamaya başlarlar. İlk başta bir sıkıntı yoktur. Fakat 30 lu karelere gelindiğinde işler sıkıntıya binmeye başlar. 40 lı karelerde buğday sayısı bir ülkenin 50 li karelerde ise dünyanın buğday sayısına eşittir.

Biruni Kimdir

Burini kimdir; Buğday sayısından ziyade bu işlem yıllarca zamanın matematikçilerinin ilgi odağı olmuştur. 127 işlemden oluşan bu problemi 10. yy da 7 işleme düşüren ve ülkemizde çok fazla tanınmayan yaşadığı zamana Biruni asrı dedirten ve dünyan en büyük matematikçileri arasında gösterilen bir bilim insanı. Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed el-Birûnî

biruni kimdir ve ne yapar

Küçük yaşta babasını kaybeden Biruni bir çok imparatorluğun himayesine girmiş gerek sarayda gerek esaret altında  çalışmalarını sürdürmüştür. Tarihten coğrafyaya, matematikten astronomiye kadar bir çok eserler vermiştir. İlk eserini 17 yaşındayken yazmıştır. Tabiplerin Hükümdarı olarak adlandırılan İbni Sinayla aynı dönemde yaşayan Biruni hem ondan etkilenmiş hemde onu etkisi altına almıştır. Aristo, El Razi, Ebu Nasır gibi önemli bilim adamlarından etkilenen Biruni, Ömer Hayam, El Hazen gibi önemli bilim adamlarını da etkisi altında bırakmıştır.

Bu gün arkeolokların Harzemi dönemiyle ilgili bilgi aldığı ve Sovyet rusyanın 1930 larda orta asya ile ilgili baş vurduğu kaynak Biruninin ilk eseri olan El Âsâr’ul Bâkiyedir.

Üstadım olarak nitelendirdiği Ebu Nasırdan Öklid matematiğini ve Batlamyus astronomisini öğrendi. Yılda sadece ramazan ve kurban bayramının ilk günlerinde çalışmıyordu. Geri kalan zamanlarını sürekli çalışma içerisinde geçiriyordu.

Gazneliler döneminde yazdığı Tahdîd’ü Nihâyeti’l-Emâkin adlı eserinde bugün jeodizi olarak bilinen bilimin temellerini atmıştır. Coğrafi alanların hesaplanmasında yeni bir yöntem bulmuş ve 15 km sapmayla yer kürenin çapını hesaplamıştır. Gazneli Mahmudun oğlu Mesuda atfen yazdığı Mesudî fi’l Heyeti ve’n-Nücum adlı eserinde yer kürenin dönüş hızını 1 sn farkla hesaplamış daha sonra yerin bu hıza dayanamayacağını düşünerek göklerin döndüğü düşüncesini benimsemiştir. Kitâbü’l-Camahir fi Mârifeti’l-Cevâhir adlı eserinde 29 adet maddenin özgül ağırlığını bu günkü değerlerine çok yakın bir şekilde hesaplamıştır. Son dönemlerinde yazdığı Kitâbü’s-Saydele  adlı eseriyle binlerce şifalı bitkiler ve ilaç yapımından bahsetmiş ve ona orta çağı eczacılığının babası ünvanını kazandırmıştır.

Trigonometrik fonksiyonlarda yarıçapın bir birim olarak kabul edilmesini öneren ilk kişidir. Ayrıca sinus ve kosinusa secant cosecant ve tanjantı elave eden ve bu konularda hesaplamalar yapan ilk kişidir.

Yaşadığı çağda çok fazla anlaşılamayan biruninin çalışmaları avrupada ancak iki asır sonra anlaşılmıştır. Öldüğünde 70 i astronomi 20 si matematik olmak üzere 30 a yakın alanda 150 kitap bırakmış ve bu kitaplardan günümüze sadece 27 tanesi ulaşmıştır.

Paylaşır mısınız?
Önceki İçerikNikon DF inceleme
Sonraki İçerikEl Cezeri kimdir
Cemalettin Koç
2005 yılında Mahmutbey Lisesinden mezunu oldum. 2007 yılında Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesine başladım. 2010 yılında Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü ne geçiş yaptım. 2013 yılında mezun oldum. yine 2013 yılında İSG uzmanı oldum. Ziraat, İslam tarihi, matematik hakkında araştırma yapmak, gezmek, fantastik eserler okumak ve anime izlemek en büyük tutkum. Vesselam

1 Yorum

Düşünceleriniz Nedir?