Ana Sayfa Bilim Süt Tozu Nasıl Üretilir

Süt Tozu Nasıl Üretilir

Günümüzde süt tozu, dondurma, çözünür kahve, bebek maması, çikolata, bisküvi gibi bir çok alanda kullanılmaktadır. Ayrıca süt tozu, süt ve süt ürünleri üretiminde sütün kuru madde miktarını ayarlamak için kullandığı gibi rekonstitüte süt ve rekombine süt ürünleri üretmek için de kullanılmaktadır. Pastacılık ve fırıncılık sektöründe hamur kabartıcı ve su tutucu olarak kullanılan süt tozu; günümüzde gıda sektöründe önemli bir paya sahiptir.

Süt tozunun süte göre en büyük avantajı tonlarca sütün suyunun buharlaştırılarak daha az yer kaplayan süt tozu üretilmesi sonucu taşıma kolaylığı sağlanmasıdır. Bunun yanı sıra süte nazaran raf ömrü uzun ve mikrobiyolojik bozulma riski daha azdır. Bunun nedeni yaklaşık %88 su oranına sahip sütün suyunun buharlaştırılması ile % 5 ve daha az su oranına sahip süt tozu elde edilmesidir. Bu da ortamın su aktivitesinin (aw) düşürülerek mikroorganizma gelişiminin önlenmesini sağlar.

Süt Tozu Üretimi

Süt tozunun üretim basamaklarını şu şekilde sıralayabiliriz:

bm-institute
  1. Ön İşlemler
  2. Sütün Konsantre Edilmesi
  3. Konsantre Sütün Kurutulması
  1. Ön İşlemler

İşletmeye gelen süt gerekli analizlerden geçirilir, temizlenir, pastörizasyon işlemine tabi tutulur, yağ standardizasyonu yapılır. Genelde yağsız süt tozu elde edildiği için süt yağının tamamına yakını sütten uzaklaştırılır. Çoğunlukla yağsız süt tozu üretilmesinin amacı süt tozunda bulunan yağın acılaşması, renk değiştirmesi gibi kalite kayıplarının önüne geçilerek süt tozunun raf ömrünün artması sağlanmaktır. Çok nadir de olsa yağlı süt tozu elde edilmektedir.

  1. Sütün Konsantre Edilmesi

Normal koşullarda inek sütünün yaklaşık % 88 i su ve % 12 si kuru maddeden ibarettir. Bu yüzden sonraki aşamalarda işlemi kolaylaştırmak için sütteki suyun bir kısmı buharlaştırılarak süt konsantre edilir ve kurutma aşamasındaki yük hafifletilir. Burada süt kuru madde oranı %50 dolaylarına gelinceye kadar konsantre edilir. Bu aşamada dikkat edilmesi gereken en önemli husus sütte bulunan bileşenlerin denatüre olmamasıdır. Bilindiği üzere süt tozunun önemli bir kısmını kazein dediğimiz süt proteinleri oluşturur. Buna karşın serum proteinleri dediğimiz lactoalbumin, lactoglobulin gibi proteinler, süt şekeri (laktoz) ve eser miktarda inorganik bileşenler(kalsiyum, magnezyum vb.) süt tozunun bileşenlerindendir. Serum proteinleri sıcağa dayanıklı değildir bu yüzden konsantrasyon aşamasında sütün suyu buharlaştırılırken sıcaklığın 70⁰C’yi geçmemesi son derece önem teşkil etmektedir. Bu sebepten dolayı buharlaştırma işlemi vakum altında düşük sıcaklıklarda çalışan evaporatörler ile gerçekleştirilir

siber güvenlik
  1. Konsantre Sütün Kurutulması

Konsantre sütün kurutulması işlemi iki şekilde yapılır.

  • Valsli Kurutucular ile Kurutma
  • Püskürtmeli Kurutucular ile Kurutma (Sprey Kurutma)

Valsli Kurutucular ile Kurutma: Bu sistemde buhar ya da ısı iletimi yüksek bir sıvı ile içten ısıtılan bir silindir(vals) bulunur. Dönen silindir üzerine bir yandan konsantre süt dökülmekte diğer yandan ise kazıyıcı sistemler ile silindir yüzerinde oluşan film tabakası kazınmaktadır. Bu işlem sonunda kazıyıcılardan dökülen süt tozu granülleri büyük olduğu için parçalama işlemine tabi tutulurlar. Parçalama işlemi değişik şekillerde tasarlanmış öğütücüler yardımı ile yapılır. Bu sistemde tambur üzerindeki sıcaklık 110-130⁰C olduğundan dolayı kalite kayıpları meydana gelebilmektedir.

valsli-kurutucular-ile-kurutma

Sprey Kurutma: Bu sistemde süt, kurutma hücresindeki sıcak hava içerisine pülverize edilerek püskürtülmesi sonucunda sütün yüzey alanı arttırılır. Bu sayede sıcak havanın etkisi ile hızlı bir kuruma sağlanır. Kurutma hücresine bir vakum pompası bağlanılarak suyun kaynama noktası düşürülür. Böylece yüksek sıcaklıklara çıkılmadan süt kurutulmuş olur. Pülverize işlemi atomizerler yardımı ile gerçekleşir. Süt pülverize edildiğinde her bir damlacığın yüzey alanı 0,05-0,15 mm² olmakta ve 1 litre sütün yüzey alanı 100m² ye kadar ulaşmaktadır. Bu nedenle dehidrasyon hızı yüksektir.

sprey-kurutmaSprey kurutucunun valsli kurutucuya göre birçok avantajları vardır. Bunlar;

  • Sprey kurutucuda sütü konsantre etmeye gerek kalmadan direkt püskürtmek sureti ile kurutmak mümkündür.
  • Sprey kurutucuda süt tozunun granülleri küçük olduğundan ekstra bir parçalama işlemine gerek duyulmaz.
  • Vakum altında gerçekleştirilme imkanı olduğu için sütte kalite kayıpları minimum düzeyde olmaktadır.

arıcılık malzemeleri
Ömer Uluğ
Ömer Uluğ
Süleyman Demirel Üniversitesi Gıda Mühendisliği mezunuyum. GDO, Yeni Teknolojiler, Bilişim, Endüstriyel Makineler ile ilgileniyorum. Çok okurum, çok gezerim. Tecrübelerimi ve edindiğim bilgileri sizlerle buradan paylaşmaya çalışacağım.

3 Yorum

  1. Merhabalar:
    Sprey kurutucunun teknik ismi evaporatör makinası sanırım. Bu cihaz ile daha detaylı bilgi verebilir misiniz.

  2. Merhaba, süt tozu için kullanılan sütün evaporatöre giriş ve çıkış sıcaklığı ne olmalıdır? 70 dereceyi geçmemeli dediğiniz sıcaklık kurutucudan çıkan süt tozunun sıcaklığı mıdır?

  3. merhabalar anne sütünden beyaz sert taş elde etmenin bir yolu varmıdır acaba anne sütünden bir miktar süt tozu elde edilemez mi yada taşlaştırılaöazmı acaba
    internette anna sütünden kolye gördüm ben kendim evde yapmak istiyorum ve bunun yollarını arıyorum

Düşünceleriniz Nedir?

Lütfen yorumunuzu buraya yazınız.
Lütfen isminizi buraya yazını.

Yazar Ol Yenilenebilir Enerji Teknolojileri arıcılık malzemeleri siber güvenlik

Yeni Yazılar

Takla Atarken Fotoğrafı Bulunan Jandarma Helikopteri Sikorsky S-70’in Hikayesi

Yabancı haber sitelerine kadar düşen bu meşhur fotoğrafla ilgili internette bir bilgi kirliliği mevcut. Doğrusunu dinliyoruz. İnternette sağda solda bu helikopteri takla atarken gösteren bir...

Osteoartrit Nedir Neden Olur Tedavisi Nedir

Osteoartrit; eklem kıkırdağında erozyon, eklem kenarlarında yeni kemik oluşumu, eklem aralığının kaybı, eklem kıkırdağında yumuşama ve incelme, eklem sıvısında ve kapsülünde biyokimyasal değişikliklerin eşlik...

Halide Edip Adıvar Handan Özeti

Halide Edip Adıvar’ın Handan adlı bu eseri, mektuplardan oluşan bir roman olma özelliğini taşımaktadır. Romanda, kitabında ismi olan başkarakter Handan isimli bir kadın bulunmaktadır....

Some Ethical Problems For Turkey

Examples of creating solutions to some of the ethical problems existing in Turkey, I wanted to share with you. I believe that we should...

Mühendislik Maaşları

Elektronik Teknikeri Maaşları

Elektronik teknikerliği iki yıllık yüksekokulların elektrik- elektronik bölümünden mezun olan kişilerin aldığı unvanlardır. 12 yıllık zorunlu eğitimini tamamlayan kişiler lise mezunu olarak adlandırılırlar. Eğer...

İnşaat Mühendisliği Maaşları

İnşaat mühendisliği maaşları özel kurumdan kamu kurumuna, ofis hizmetlerinden saha hizmetlerine, farklı belgelenmiş vasıflardan aile ve çocuk sayısına göre değişiklik gösteren bir tabloya sahiptir. Aşağıda...

Geomatik Mühendisliği Maaşları

Geomatik mühendisi kimdir? Uzay teknolojileri ve bilgi teknolojileri gün geçtikçe geliştiğinden dolayı, bu gelişmelerle birlikte Geomatik Mühendisliği bölümünün de değeri artmaktadır. Uydular aracılığıyla elde edilen...

Eczacılık Maaşları

Bu yazımda eczacılık maaşları hakkında bir takım bilgiler vereceğim. Eczacı deyince sadece dükkan sahibi olanlar akla gelmemelidir. Çünkü devlet kurum ve kuruluşlarında ilaç dağıtım...